Δεν θα είναι βέβαια ο πρώτος που το πετυχαίνει. Ο “Γάλλος Spiderman”, Alain Robert, είχε σκαρφαλώσει το ίδιο κτίριο το 2004, όμως με ασφάλεια, η οποία μάλιστα του επιβλήθηκε από τις τοπικές αρχές, ώστε να μην συλληφθεί. Το εγχείρημα τότε εντασσόταν στο πλαίσιο της διαφήμισης του κτιρίου, που εκείνη την εποχή ήταν ο ψηλότερος ουρανοξύστης στον κόσμο. Προφανώς, δεν μπορούσε να συνδεθεί με κάποιο τραγικό ενδεχόμενο. Άλλοι καιροί, θα πει κανείς και θα έχει δίκιο.

Σε αυτή όμως την περίπτωση, μια free solo αναρρίχηση σε ουρανοξύστη δεν είναι απλώς ένα γεγονός που συμβαίνει ξεκομμένα. Είναι ένα γεγονός που προορίζεται να ιδωθεί. Δεν είναι ανειλικρινές αυτό, αλλά δεν είναι και αυτάρκες. Το εγχείρημα ολοκληρώνεται μόνο μέσα από το βλέμμα των εκατομμυρίων θεατών που θα το παρακολουθήσουν live.

Και εδώ γεννιέται ένα κρίσιμο ερώτημα: μπορεί μια πράξη απόλυτης προσωπικής υπέρβασης να παραμείνει αυθεντική όταν συνδυάζεται με δημόσιο θέαμα;

Η έννοια του ερωτήματος είναι ότι το Netflix δεν μεταδίδει απλώς το εγχείρημα … το “πακετάρει” ως κίνδυνο. Το γιατί το κάνει ο Honnold, αν το δούμε έξω από το πλαίσιο της ζωντανής μετάδοσης, έχει απαντηθεί πολλές φορές: αναζήτηση ορίων, γοητεία του ρίσκου, άγνοια κινδύνου, πρωτοπορία. Όμως, μέσα στο πλαίσιο του live, αναδύεται ένα άλλο, πιο άβολο ερώτημα: πόσο ρίσκο είναι αποδεκτό όταν παράγει θέαση; Και αν αύριο η έρευνα αγοράς δείξει ότι ο θεατής ζητά κάτι ακόμη πιο ακραίο, ποιος θα βάλει το όριο; Ο αθλητής; Ο παραγωγός; Ή κάποιος αλγόριθμος;

Και ένα τελευταίο ερώτημα, που προκύπτει μέσα από την ανάλυση του Yuval Noah Harari στο Homo Deus, που διαβάζω αυτό τον καιρό. Ο Harari υποστηρίζει ότι, αν ο άνθρωπος κατακτήσει κάποτε την αθανασία, θα γίνει αναπόφευκτα πιο συντηρητικός. Μπορεί να μην πεθαίνει από γηρατειά, όμως αν σκοτωθεί, δεν θα υπάρχει δεύτερη ευκαιρία, καμία “ανάσταση”. Υπό αυτό το πρίσμα, αναρωτιέμαι: θα τολμούσε ο Honnold —και μαζί του τόσοι άλλοι κυνηγοί του εξαιρετικά δύσκολου και του δυνητικά θανατηφόρου— να επιχειρήσει κάτι αντίστοιχο; Ίσως ένα μικρό ποσοστό, ναι. Όμως οι περισσότεροι πιστεύω – συμφωνώντας με τον Harari - θα επέλεγαν τελικά την ασφάλεια αντί της υπέρβασης, γιατί ρίσκαραν να χάσουν τη ζωή όταν θα μπορούσαν να την έχουν για πάντα.

Σκόρπιες σκέψεις, με αφορμή ένα τολμηρό εγχείρημα και - κυρίως - την live μετάδοση του, σαν τροφή για προβληματισμό.

 Δημήτρης Τρουπής