Αυτό γιατί το εκκλησάκι, χτισμένο μέσα στον βράχο, σχεδόν “κρεμασμένο” στο κενό, θυμίζει έντονα τα λαξευτά μοναστήρια της Καππαδοκίας, όπως και η “Καππαδοκική” τεχνοτροπία των αγιογραφιών, που ταξίδεψε μαζί με τους Καππαδόκες αγιογράφους μέσω Κορινθιακού και Πατραϊκού στην κάτω Ιταλία μεταξύ 9ου – 14ου αιώνα. Όλα αυτά μου θύμισαν έντονα αυτή τη μακρινή “γη των όμορφων αλόγων”, για την οποία έχουμε γράψει πολλά στο παρελθόν.

Τον Αράκυνθο ήθελα να τον ανακαλύψω τρέχοντας ή πεζοπορώντας εδώ και χρόνια. Κάθε φορά που βρισκόμουν στην περιοχή του Μεσολογγίου, τον έβλεπα να στέκει εκεί πάνω από την Ιερή Πόλη, σχεδόν άγνωστος στους πολλούς, αλλά ιδιαίτερα αγαπημένος σε όσους έχουν γνωρίσει τα μονοπάτια του.

Φέτος μάλιστα, περισσότερο από ποτέ, η επιθυμία μου αυτή μεγάλωσε. Βλέπετε, με αφορμή τις σπουδαίες εκδηλώσεις για τα 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου, βρίσκομαι συχνά στην περιοχή, και ο Αράκυνθος έγινε σχεδόν σταθερό σημείο αναφοράς στο βλέμμα μου.

Η σπίθα όμως για να “πάω” από την σκέψη στην πράξη άναψε όταν διάβασα το εξαιρετικό άρθρο της πολύ καλής φίλης Όλγας Χαραμή στην Καθημερινή, που ήταν αφιερωμένο στην περιοχή και αναφερόταν – μεταξύ άλλων - στη διαδρομή προς τον Άγιο Νικόλαο τον Κρεμαστό. Από εκείνη τη στιγμή το “πρέπει να πάω” έγινε “θα πάω”. Έτσι, με τη βοήθεια της Κύρας και του Αλέξανδρου, φτάσαμε πριν λίγες ημέρες στο χωριό Ελληνικά, το σημείο εκκίνησης των διαδρομών αυτής της πρώτης μας εξερεύνησης στον Αράκυνθο, με την υπόσχεση πως δεν θα είναι η τελευταία, αφού το βουνό έχει πολλές ακόμη διαδρομές (π.χ. το "μονοπάτι των εξοδιτών" προς τη Μονή του Αγίου Συμεών) και φυσικά δεν το εξαντλήσαμε σε μια εξόρμηση.

Η πρώτη διαδρομή που επιλέξαμε και τρέξαμε ξεκινάει από τα Κάτω Ελληνικά, με το μονοπάτι να οδηγεί στην νοτιοδυτική και άγρια πλευρά του βουνού. Κακοτράχαλη διαδρομή, η οποία στα πρώτα 1-2 χιλιόμετρα κινείται πλάι σε φαράγγι και θυμίζει λίγο τον Μέγα Λάκκο στην Τύμφη, τον οποίο διασχίζει ο αθλητής που τρέχει στο TeRA του Zagori Mountain Running.

Καθώς τρέχουμε, ξαφνικά, σε μια στροφή του μονοπατιού, το κλειστό τοπίο του φαραγγιού ανοίγει απότομα και δίνει τη θέση του σε μια απίστευτη θέα, που μας συνοδεύει μέχρι και τον τελικό μας στόχο, τον Άγιο Νικόλαο τον Κρεμαστό. Το βλέμμα απλώνεται πάνω από τη λιμνοθάλασσα του Αιτωλικού, ενώ πιο πέρα ξεπροβάλλουν μακρινά βουνά και διάσπαρτα χωριά, όσο φτάνει ο ορίζοντας. Οι εικόνες μακριά στον ορίιζοντα κάνουν πολύ δύσκολο να κρατήσεις το ρυθμό και το βλέμμα στο ελαφριά κατηφορικό και τεχνικό μονοπάτι που ξετυλίγεται μπροστά.

Η πορεία μας μετατρέπεται λίγο αργότερα από φαρδύ μονοπάτι σε μια ασαφή κίνηση πάνω σε πέτρινες πλάκες και βράχια. Μπροστά μας ανοίγει ένα εντυπωσιακό σκηνικό: Ορθοπλαγιές δεξιά και μπροστά, και η λιμνοθάλασσα να απλώνεται αριστερά, σαν να ισορροπεί το τοπίο ανάμεσα σε δύο κόσμους. “Βυθιζόμαστε” τρέχοντας στο ανάγλυφο του Αράκυνθου, πατώντας από βράχο σε βράχο, μέχρι που φτάνουμε… σε έναν καταρράκτη.

Στο άρθρο της Όλγας Χαραμή που ανέφερα προηγουμένως και είχε προηγηθεί χρονικά από την δική μας εξόρμηση, το νερό κατέβαινε με δύναμη και σχημάτιζε μια μικρή λίμνη, ιδανική για βουτιά. Άλλωστε και ο Αλέξανδρος ήταν ξεκάθαρος: “πάρε μαγιό, θα βουτήξουμε!”. Δυστυχώς όμως, αυτή τη φορά δεν υπήρχε ούτε σταγόνα. Στο τέλος του Απριλίου, ο καταρράκτης είχε “σωπάσει”. Δεν πειράζει όμως, αφήσαμε κάτι για την επόμενη φορά.

 Ο καταρράκτης πριν λίγο μόλις καιρό και πριν μερικές ημέρες στην εξόρμηση μας. Εντελώς στεγνή η λιμνούλα!

Η φύση βέβαια μας ανίχνευσε γρήγορα καθώς κατεβαίναμε τρέχοντας. Γεράκια, χελιδόνια και όρνια που φωλιάζουν στις μικρές σπηλιές των ορθοπλαγιών, ξεσηκώθηκαν από την παρουσία μας και άρχισαν να κυκλώνουν τον ουρανό πάνω από τα κεφάλια μας. Ένα αλλόκοτο θέαμα που έδινε άλλη διάσταση στο έτσι και αλλιώς επιβλητικό τοπίο. Μας συνόδευαν σε όλη την ανάβαση προς τη σπηλιά του Αγίου Νικολάου του Κρεμαστού, ακολουθώντας τον ρυθμό της πορείας μας.

Η Κύρα και ο Αλέξανδρος μέσα στο σπήλαιο!

Το τελευταίο κομμάτι της διαδρομής γίνεται πιο απαιτητικό, με σκοινιά, σκάλα αλλά και σκαλοπάτια λαξευμένα μέσα στο βράχο, που ζητούν λίγη παραπάνω προσοχή και προσπάθεια. Όμως κάθε βήμα σε αποζημιώνει όταν φτάνεις στο σπήλαιο, όπου θαυμάζεις τις αγιογραφίες που αποκαλύπτονται στα τοιχώματα και μέσα στη σιωπή, ενώ όταν κοιτάξεις προς τα έξω ανοίγεται μπροστά σου μια θέα που απλώνεται πολύ μακριά στον ορίζοντα. Δεν πήρε άλλωστε τυχαία το όνομα “Κρεμαστός”…

Η θέα από το σπήλαιο!

Η επιστροφή γίνεται από την ίδια διαδρομή που μας οδήγησε στο σπήλαιο και είναι πιο απαιτητική, καθώς στο μεγαλύτερο μέρος της είναι ανηφορική. Παρόλα αυτά, το τοπίο αποκτά στην επιστροφή μια διαφορετική ανάγνωση, αφού πάμε πιο αργά στην ανηφόρα και μας αποκαλύπτεται ξανά, αυτή τη φορά από την ανάποδη πλευρά.

Όταν φτάσεις στα Κάτω Ελληνικά, η κούραση έχει ήδη αρχίσει να σβήνει και αυτό που μένει είναι η εικόνα μιας άγριας διαδρομής, με έντονη φυσική ομορφιά και μεγάλη ιστορία. Είμαι σίγουρος ότι θα πείτε: “Χαλάλι λοιπόν ο ιδρώτας και ο κόπος, άξιζε!”.

Μια απρόσμενη "κόντρα", στο τελείωμα της πρώτης ημέρας!

Βίντεο από την πρώτη ημέρα!

“Dr. Jekyll και Mr. Hyde” αποδείχτηκε όμως ο Αράκυνθος στη δεύτερη μέρα της εξόρμησής μας. Από την άγρια, πετρώδη και τεχνικά απαιτητική διαδρομή της πρώτης ημέρας της “εξερεύνησης”, περάσαμε στη δεύτερη σε μια εντελώς διαφορετική εμπειρία, με καταπράσινα δάση, μαλακά χωμάτινα μονοπάτια και ήπιους δασικούς δρόμους που έδιναν μια σαφώς πιο εύκολη αίσθηση κίνησης.

Κοινός παρονομαστής και των δύο πλευρών του βουνού είναι φυσικά η απίστευτη θέα που – ιδιαίτερα την δεύτερη ημέρα - σε ανύποπτα σημεία άνοιγε ξαφνικά στον ορίζοντα και ένωνε τις δύο διαδρομές σε μία ενιαία, πανέμορφη εμπειρία. Μάλιστα, υπήρξε σημείο της δεύτερης διαδρομής που βλέπαμε ταυτόχρονα από ψηλά τόσο την λιμνοθάλασσα του Αιτωλικού, όσο και την Τριχωνίδα, την μεγαλύτερη φυσική λίμνη της χώρας!

Τη δεύτερη ημέρα ξεκινήσαμε από την πλατεία του χωριού Ελληνικά και η διαδρομή μας οδήγησε αρχικά μέσα από ανηφορικά καλντερίμια του όμορφου χωριού, πριν περάσουμε σε χωμάτινους δασικούς δρόμους και μονοπάτια που μας έβγαλαν γρήγορα σε πυκνά δάση.

Δρύς, κουμαριές, πουρνάρια, ρείκια, φτέρες σε κάθε μέγεθος, αγριολούλουδα και πλήθος ακόμη φυτών της ανοιξιάτικης βλάστησης γεμίζουν το βλέμμα, συνθέτοντας ένα τοπίο ζωντανό, καταπράσινο και βαθιά γήινο.

Η διαδρομή αυτή δεν είναι point-to-point όπως εκείνη προς τον Άγιο Νικόλαο τον Κρεμαστό. Είναι μια κυκλική διαδρομή, που επιτρέπει πολλές παραλλαγές και “ανοίγματα” μέσα στη δασωμένη πλευρά του βουνού που κοιτάζει προς την Τριχωνίδα. Μπορεί να περιλάβει και τμήματα κορυφογραμμής, ανάλογα με τη διάθεση και την ενέργεια, για όσο τραβάει η δρομική ή πεζοπορική όρεξη του καθενός. Σίγουρα πάντως θα σας κάνει να νιώσετε την ησυχία του δάσους και την απόλαυση των τοπίων που θα ξετυλίγονται μπροστά σας. Ίσως μάλιστα συναντήσετε και κανέναν ζωηρό σκυλάκο σαν αυτό της φωτογραφίες που δεν ξεκόλλαγε από την παρέα μας.

Τελειώνοντας το τρέξιμο μας μέσα στο χωριό, συναντήσαμε μια ηλικιωμένη κυρία με την οποία συνομιλήσαμε για λίγα λεπτά. Η κουβέντα αυτή μας έφερε μια ξαφνική δόση πίκρας, επαναφέροντάς μας απότομα στην πραγματικότητα της ελληνικής υπαίθρου, όχι αυτή της φύσης, αλλά αυτή του ανθρώπου. Με εμφανές παράπονο μας είπε ότι το χωριό, που μόλις πριν της είχαμε εκφράσει τον θαυμασμό μας για την ομορφιά του, έχει σχεδόν ερημώσει. Κανένας νέος δεν επιστρέφει, ενώ οι μεγαλύτεροι σε ηλικία κάτοικοι “φεύγουν” σιγά-σιγά, μαζί με τις μνήμες και τη ζωή του τόπου. Μια σύντομη συνάντηση, αλλά αρκετή για να μας θυμίσει πόσο εύκολα αφήσαμε - και συνεχίζουμε να αφήνουμε - τα χωριά μας να αδειάζουν, οδηγώντας τα, σχεδόν σιωπηλά, σε μια πορεία που μοιάζει προκαθορισμένη.

Βίντεο από την δεύτερη ημέρα!

Η διαδρομή από τα Κάτω Ελληνικά μέχρι τον Άγιο Νικόλαο Κρεμαστό έχει στοιχειώδη σήμανση με κούκους και κάποιες παλιά σημάδια με μπογιά σε βράχους. Δύσκολα χάνεσαι όμως γιατί είναι μια η πορεία, χωρίς διασταυρώσεις. Η διαδρομή της δεύτερης ημέρας δεν έχει σήμανση, απλά επιλέγεις που θα πας και πως θα γυρίσεις μέσα από ένα μεγάλο αριθμό μονοπατιών και κυρίως δασικών δρόμων μέσα στο δάσος.

Ο Αράκυνθος είναι φυσικά γνωστός στους ντόπιους. Πολλοί ανεβαίνουν πεζοπορώντας προς τον Άγιο Νικόλαο τον Κρεμαστό στις ημέρες που γιορτάζει, ενώ όπως μας ενημέρωσαν οι άνθρωποι από το πολύ δραστήριο ποδηλατικό κατάστημα Escape Bikes, στο παρελθόν έχει πραγματοποιηθεί και αγώνας mountain bike στο βουνό. Ωστόσο, παραμένει σχεδόν άγνωστος εκτός της περιοχής. Και αυτό δεν είναι τυχαίο, μιας και το Μεσολόγγι, με τον τεράστιο ιστορικό και πολιτιστικό του πλούτο, αλλά και την απίστευτη πανίδα και κουλτούρα της λιμνοθάλασσας, δικαίως τραβά πάνω του το μεγαλύτερο ενδιαφέρον και συχνά “επισκιάζει” οτιδήποτε άλλο. Κι όμως, ο Αράκυνθος είναι ένα βουνό πραγματικά πανέμορφο. Και μέσα από αυτή την προσπάθεια θέλουμε να συμβάλουμε στο να αναδειχθεί περισσότερο, προτείνοντάς τον ως έναν αυθεντικό πεζοπορικό και trail running προορισμό για όσους βρεθούν στην περιοχή από άλλα μέρη της χώρας.

Όλα όσα περιγράψαμε είναι οι εικόνες μιας πρώτης γνωριμίας. Φεύγοντας από τα μονοπάτια του, μου έμεινε μια αίσθηση που δύσκολα αποτυπώνεται πλήρως σε λέξεις, ότι βρέθηκα σε έναν τόπο που συνδυάζει άγρια ομορφιά, μεγάλη ιστορία και ηρεμία, με έναν τρόπο αυθεντικό και ανεπιτήδευτο. Ίσως τελικά αυτό να είναι και ένα από τα πιο δυνατά στοιχεία του. Δεν “προσπαθεί” να σε εντυπωσιάσει. Απλώς υπάρχει εκεί και σε περιμένει. Και όταν πας, τον περπατήσεις ή τον τρέξεις τόσο γεννιέται μέσα σου η επιθυμία να επιστρέψεις. Όχι για να επαναλάβεις την ίδια εμπειρία, αλλά για να συνεχίσεις αυτή την αργή, σταδιακή γνωριμία με έναν τόπο που έχει πολλά πράγματα να δείξει.

Αράκυνθε, εις το επανιδείν...σύντομα!

Οι 4 εποχές του Αράκυνθου!

ΥΓ1 … Αν θέλετε να εμβαθύνετε - ψηφιακά ή και βιωματικά, με ποδήλατο, πεζοπορία ή ακόμη και με βάρκα - σε διαδρομές φυσικές, πολιτιστικές και ιστορικές της λιμνοθάλασσας του Μεσολογγίου, αξίζει να εξερευνήσετε την εξαιρετική ιστοσελίδα lagoonroutes.gr, της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας.

ΥΓ2 .. Μαθαίνουμε ότι ο Σύλλογος Αγίου Γεωργίου Χούνιστας προσπαθεί και αυτός να αναδείξει τον Αράκυνθο, με διάφορες ενέργειες και με συμμετοχή στον καθαρισμό μονοπατιών του βουνού. Μπράβο τους!

ΥΓ3 .. Last but not least, που λένε και στα Μεσολογγίτικα, ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Αλέξανδρο και την Κύρα, των Messolonghi by Locals, για την καθοδήγηση και την βοήθεια τους στο διήμερο της εξόρμησης μας στον Αράκυνθο. Είναι ένα local hub που αν βρεθείτε στην περιοχή θα σας προτείνει και θα σας συνοδεύσει / οδηγήσει σε ένα πλήθος φυσιολατρικών, παραδοσιακών και πολιτιστικών περιηγήσεων στην περιοχή του Μεσολογγίου. Πολύ ενδιαφέρον είναι μάλιστα το τριήμερο Φεστιβάλ των Ντόπιων που διοργανώνουν κάθε τέλος Αυγούστου, δείτε το εδώ.

Δημήτρης Τρουπής