Το Χρονικό της Πρώτης Κατάκτησης του Έβερεστ το 1953* Κύριο

Από 29 Μάι 2013

Το Έβερεστ είναι σίγουρα, εκτός από το πιο ψηλό και το πιο γνωστό βουνό στον κόσμο. Τα ονόματα των ορειβατών που πάτησαν για πρώτη φορά εκεί, έγιναν κι αυτά εξίσου γνωστά: ο Νεοζηλανδός Εντμουντ Χίλαρυ κι ο Νεπαλέζος Τένσινγκ Νοργκέϋ, έγιναν ζωντανοί θρύλοι αμέσως μετά την αναμφισβήτητη επιτυχία τους. Πόσο γνωστή όμως είναι η ιστορία της αποστολής του 1953, που οδήγησε τους δύο ορειβάτες στο ζενίθ της δημοσιότητας για πολλά χρόνια; Ήταν πράγματι η περιπέτεια αυτή αντάξια της φήμης που κατέχει ακόμα και σήμερα και έχει επισκιάσει πολλές άλλες που προηγήθηκαν αλλά και ακολούθησαν; Το A-Z παρουσιάζει το χρονικό της (σχεδόν προαναγγελθείσας) κατάκτησης του Έβερεστ την άνοιξη του 1953, γραμμένο από τον βαθύ γνώστη της ορειβασίας στα Ιμαλάια, Chris Bonington.

Βρετανοί ορειβάτες είχαν φτάσει στο Lho La (Ανατολικό Διάσελο) πριν απ τον πόλεμο και είχαν δει την είσοδο για τον παγετώνα Khumbu, αλλά ο δρόμος για την ίδια την κορυφή ήταν φραγμένος από τα απότομα κοψίματα της δυτικής ράχης και της νοτιοδυτικής πλευράς. Οι πρώτοι δυτικοί που πλησίασαν το Έβερεστ από το νότο, ήταν οι Bill Tilman και Charles Houston, το 1950. Ως μέλη μιας μικρής ομάδας trekking, βρέθηκαν σε ένα απίστευτο περιβάλλον για ανθρώπους που προέρχονταν από το δυτικό πολιτισμό: απάτητα βουνά, άθικτα χωριά που κατοικούνταν από τη φυλή των Σέρπα, σημάδια της θρησκευτικής τους πίστης που έβρισκε κανείς διάσπαρτα πάνω στα ορεινά μονοπάτια και τοπία που δεν είχαν την ευκαιρία να δουν στο παρελθόν όσοι προσπαθούσαν να προσεγγίσουν το Έβερεστ απ την πλευρά του Θιβέτ.

Οι δύο ορειβάτες πλησίασαν στην πτώση του παγετώνα Khumbu και το μόνο που κατάφεραν να δουν ήταν οι ορθοπλαγιές της ΝΔ πλευράς του Έβερεστ, που έμοιαζαν να πέφτουν μέχρι το πάνω μέρος του Khumbu. Κι έτσι η αναφορά τους ήταν απογοητευτική σχετικά με τις δυνατότητες που προσφέρει η νότια πλευρά του βουνού για την κατάκτησή του.

Η διαδρομή της αγγλικής αποστολής του 1953 Την ίδια εποχή μια μικρή παρέα νεαρών Βρετανών ορειβατών, είχε κάποια σχέδια σχετικά με τη νότια πλευρά του Έβερεστ. Ο γιατρός Mike Ward χωρίς πείρα από τα Ιμαλάϊα, προσκάλεσε τον Bill Murray που μόλις είχε επιστρέψει από μια αποστολή στην περιοχή Garhwal των Ιμαλαϊων και τον επίσης νεαρό Ton Bourdillon, έναν από τους πιο ελπιδοφόρους ορειβάτες της μεταπολεμικής περιόδου.Οι προπολεμικές αποστολές τύχαιναν της οικονομικής υποστήριξης ενός οργανισμού που λεγόταν «Επιτροπή του Έβερεστ» (Everest Committee), που απαρτιζόταν από μέλη της Βασιλικής Γεωγραφικής Εταιρείας και του Κλαμπ των Άλπεων. Μετά τον Πόλεμο, η επιτροπή αυτή ανασυστάθηκε, με το όνομα «Επιτροπή των Ιμαλαϊων» (Himalayan Committee). Τα μόνο που ήθελε ο Ward για την ώρα από την Επιτροπή, ήταν απλά η έγκριση και οι ευλογίες της, που τελικά τα πήρε, παρά τους αρχικούς δισταγμούς εξαιτίας της αρνητικής έκθεσης του Bill Tilman.

Μόλις λίγες ημέρες πριν την αναχώρηση των τριών Βρετανών, εμφανίστηκε στο προσκήνιο ο Eric Shipton. Ο Shipton, αναμφισβήτητα ο πιο σημαντικός Βρετανός ορειβάτης της εποχής, είχε δημιουργήσει μαζί με τον Tilman, την φήμη των σημαντικών εξερευνητών βουνού, καταγράφοντας και εξερευνώντας τα Ιμαλάια με μικρές ολιγομελείς αποστολές. Ο Shipton ήταν περισσότερο εξερευνητής των βουνών παρά ορειβάτης με τεχνική κατάρτιση, για τον οποίο η κατάκτηση της κορυφής ήταν μέρος μόνο της συνολικής εμπειρίας και όχι η κατάληξή της.

Ο Shipton που στη διάρκεια του Πολέμου ήταν πρόξενος της Βρετανίας στο Kashgar της επαρχίας Sinkiang της Κίνας, είχε μόλις επιστρέψει στην πατρίδα του μετά την επικράτηση των κομμουνιστών του Μάο Τσε Τουνγκ. Δεν ήταν ακόμα σίγουρος τι θα έκανε μετά απ αυτό, όταν δέχτηκε την πρόσκληση να ηγηθεί της μικρής αποστολής.

Οι τρεις άλλοι της αποστολής είχαν ήδη ξεκινήσει το ταξίδι προς το Νεπάλ, όταν ο Shipton δέχτηκε ένα τηλεγράφημα από τον πρόεδρο του Νεοζηλανδικού κλαμπ των αλπινιστών, με το οποίο του ζητούταν η έγκριση να συμμετάσχουν στην αποστολή του δύο από τους τέσσερις Νεοζηλανδούς ορειβάτες, που εκείνο τον καιρό βρίσκονταν στην περιοχή του Garhwal.

Eric Shipton, ένας οραματιστής του Ιμαλαϊσμού Ο Shipton, οπαδός των μικρών σχημάτων, δυσκολεύτηκε να δώσει την έγκρισή του, το έκανε όμως για συναισθηματικούς λόγους (είχε καλές αναμνήσεις από μια αποστολή το 1935 στο Έβερεστ, όταν σκαρφάλωσε μαζί με τον Νεοζηλανδό Dan Bryant). Δίνοντας την έγκρισή του όμως, δημιούργησε πρόβλημα και στην ομάδα των τεσσάρων Νεοζηλανδών, αφού μόνο οι δύο απ αυτούς θα μπορούσαν να πάρουν μέρος. Τελικά οι δύο που επιλέχθηκαν ήταν οι Ed Hillary και Earle Riddiford.

Η ομάδα των έξι (πλέον), έφτασε στις 29 Σεπτεμβρίου 1951 στα ψηλά της κοιλάδας Khumbu. Ήταν το τέλος της περιόδου των μουσσώνων στο Νεπάλ και η ομάδα συνάντησε δυσκολίες από τις βροχές. Οι Bourdillon, Riddiford και Ward, ανίχνευσαν την είσοδο του παγετώνα Khumbu που οδηγεί προς την κορυφή, ενώ οι Shipton και Hillary ανέβηκαν στις πλαγιές του Pumori για να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες που πρόσφερε η θέα προς το Έβερεστ. Εκείνο που διαπίστωσαν αμέσως ήταν ότι το βουνό μπορεί να περπατηθεί από τη νότια πλευρά του, αφού η πλαγιά του Lhotse οδηγούσε ομαλά προς το Νότιο Αυχένα (South Col). Το πρόβλημα εστιαζόταν μόνο στην αρχή της διαδρομής, στη βάση του παγετώνα Khumbu. Εκεί, ο παγετώνας ανοίγει σε ατελείωτες ρωγμές και βρίσκεται σε μια διαρκή αλλαγή και αστάθεια, ενώ από τις δύο πλαϊνές πλευρές, που κατεβαίνουν σαν τοίχοι, καραδοκούν πτώσεις χιονοστιβάδων.

Οι τρεις ορειβάτες που εξερευνούσαν τον παγετώνα, χτυπήθηκαν από μια χιονοστιβάδα και ευτυχώς στάθηκαν τυχεροί και δεν έπαθαν το παραμικρό. Μετά από λίγες μέρες ξεκούρασης και εξερεύνησης στα μικρότερα βουνά νότια του Έβερεστ, η ομάδα επέστρεψε στον παγετώνα για να συνεχίσει τις προσπάθειες ανίχνευσης μιας διαδρομής. Τότε βρέθηκε αντιμέτωπη με μια ανυπέρβλητη δυσκολία: η πάνω άκρη της πτώσης του Khumbu (εκεί που σήμερα οι αποστολές έχουν την 1η κατασκήνωσή τους) διακοπτόταν από μια τεράστια ρωγμή (crevasse) και δεν είχαν καμιά ελπίδα να την ξεπεράσουν. Εκεί η ομάδα αναγκάστηκε να υποχωρήσει, έδειξε όμως ότι η πλευρά αυτή είναι βατή.

Ατυχώς οι Βρετανοί έχασαν την ευκαιρία να είναι εκείνοι που θα αποδείκνυαν ότι πράγματι το βουνό ανεβαίνεται απ τη νότια πλευρά του. Το Himalayan Committee άργησε να υποβάλει αίτηση για το 1952. Πρόλαβαν οι Ελβετοί, οι οποίοι –ευτυχώς για τους υπεραισιόδοξους Βρετανούς- δεν κατόρθωσαν να ανέβουν στην κορυφή, έκαναν όμως ότι καλύτερο μπορούσαν με τα πενιχρά τεχνητά μέσα που διέθεταν. Η δε ομάδα τους ήταν πραγματικά μικρή, μόλις 6 ορειβάτες, 6 συνοδοί (επιστήμονες, γιατροί κλπ) και 20 Σέρπα (οδηγοί και βαστάζοι). Επικεφαλής (sirdar) της ομάδας των Σέρπα ήταν ο 38χρονος Tenzing Norgay, που στο μεταξύ είχε κερδίσει τη φήμη του πολύ ικανού ορειβάτη. Αποτελούσε μόνιμο μέλος των αποστολών για το Έβερεστ, από τις προπολεμικές αποστολές ακόμα. Στην Ελβετική αποστολή κατάφερε μαζί με τον Raymond Lambert να φτάσουν μέχρι τα 8.600 μέτρα.

Τεράστιος όγκος υλικών μεταφέρεται από βαστάζους στην κατασκήνωση βάσης της αποστολής, την άνοιξη του 1953 Οι Ελβετοί έδειξαν το δρόμο, η διαδρομή πια ήταν γνωστή για τις επόμενες αποστολές. Δεν κατάφεραν να πατήσουν την κορυφή για δύο λόγους. Πρώτα, επειδή η τελική τους προσπάθεια, ήταν απροετοίμαστη και ανοργάνωτη για να αντιμετωπίσει το άγνωστο της διαδρομής και του υψομέτρου και μετά, επειδή οι συσκευές οξυγόνου που διέθεταν οι Lambert και Norgay ήταν εντελώς πρωτόγονες και ουσιαστικά δεν μπορούσαν να τις χρησιμοποιήσουν πουθενά αλλού εκτός από τη διάρκεια της ξεκούρασης. Άρα μετέφεραν επιπλέον βάρος, εκτός απ τον υπόλοιπο εξοπλισμό τους, χωρίς να έχουν κανένα απολύτως όφελος και αυτό τους κατέβαλε. Οι Ελβετοί, το φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς επιχείρησαν για δεύτερη φορά να σκαρφαλώσουν στο βουνό αλλά οι ισχυροί άνεμοι και το κρύο, γρήγορα τους οδήγησαν σε οπισθοχώρηση.

Στο μεταξύ, οι Βρετανοί που όλον αυτό τον καιρό προσεύχονταν κρυφά να μην τα καταφέρουν οι Ελβετοί, πήραν την άδεια για το 1953 και έκαναν μια αποστολή προετοιμασίας, στο επίσης απάτητο Cho Oyu (8.153μ), στην προσπάθεια να αποκτήσουν εμπειρία υψομέτρου τα πιθανά μέλη της αποστολής του 1953. Αρχηγός ήταν και πάλι ο Eric Shipton και όλα έδειχναν ότι αυτός θα ηγούταν και την επόμενη χρονιά στο Έβερεστ. Πίσω όμως στο Himalayan Committee επικρατούσε σκεπτικισμός σχετικά με αυτό το θέμα. Η αποτυχία της αναγνωριστικής αποστολής του 1951 και η έλλειψη αποφασιστικότητας στο Cho Oyu, από πλευράς Shipton, έβαλαν σε σκέψεις τα μέλη της Επιτροπής.

Το πρόβλημα όμως δεν λυνόταν γιατί δεν φαινόταν να υπάρχει άξιος αντικαταστάτης του Shipton. Χρειαζόταν κάποιος που θα συνεργαζόταν μαζί του και θα διέθετε στρατιωτικές αρετές, ώστε να καθοδηγήσει ανάλογα την αποστολή. Τότε προτάθηκαν τα ονόματα του έμπειρου Jimmy Roberts και του άγνωστου John Hunt. Μετά από αρκετούς μήνες διεργασιών και πιέσεων, επιλέχθηκε ο συνταγματάρχης John Hunt, που υπηρετούσε στην Ινδία και διέθετε μια μικρή έστω εμπειρία αποστολών από τις Άλπεις αλλά και από τα Ιμαλάια. Είχε όμως ένα σημαντικό μειονέκτημα, ήταν εντελώς άγνωστος ανάμεσα στους Βρετανικούς ορειβατικούς κύκλους.

Τελικά η Επιτροπή, μετά από πολλές συζητήσεις, αποφάσισε να κάνει τον Hunt όχι βοηθό αρχηγού αλλά συν-αρχηγό κι αυτό ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων. Κάποιοι από τα μέλη της αποστολής ήταν έτοιμοι να αποσυρθούν και κάποιοι άλλοι δήλωσαν την απογοήτευσή τους. Ο Shipton ‘πληγώθηκε’ απ αυτή την απόφαση που τον έθιγε τόσο βαριά. Παραιτήθηκε αμέσως από την συν-αρχηγία της αποστολής και τα επόμενα 5 χρόνια αποσύρθηκε, ξαναγυρνώντας το 1957, σε μια αποστολή στην αχαρτογράφητη τότε Παταγωνία, στη Νότια Αμερική. Αυτό ήταν το στυλ των αποστολών που δημιουργούσαν την αίσθηση της πληρότητας στον Shipton.

Ο John Hunt φωτογραφίζεται παρέα με τους Hillary και Norgay Για τον John Hunt ήταν η ευκαιρία της ζωής του. Γεννημένος στην Ινδία το 1910 και γιος αξιωματικού, ακολούθησε τη ζωή ενός στελέχους του στρατού με σπουδές σε στρατιωτικές ακαδημίες και ανάλογη καριέρα στην Αγγλία. Όταν για υπηρεσιακούς λόγους πια ξαναβρέθηκε στην Ινδία, ασχολήθηκε με την ορειβασία καθώς ζούσε στους πρόποδες της οροσειράς. Μάλιστα ήταν και υποψήφιος για την αποστολή του 1936 στο Έβερεστ αλλά κόπηκε στα ιατρικά τεστ γιατί η καρδιά του παρουσίαζε αρρυθμία.

Οι προετοιμασίες της αποστολής πήραν σημαντικές διαστάσεις κάτω από το οργανωτικό πνεύμα του Hunt. Ο Δρ. Griffith Pugh, ο φυσιολόγος της αποστολής, που συνόδευσε τους ορειβάτες και στην προετοιμασία του Cho Oyu, έπαιξε σημαντικό ρόλο. Ο τρόπος με τον οποίο το ανθρώπινο σώμα προσαρμοζόταν στο υψόμετρο ήταν ακόμα και τότε ένα μεγάλο μυστήριο και σε μεγάλο βαθμό, χάρη στην εργασία του Δρ. Pugh προσδιορίστηκε η ανάγκη του εγκλιματισμού στο υψόμετρο και ακόμα περισσότερο η ανάγκη πρόσληψης υγρών για την αποφυγή της αφυδάτωσης. Επιπλέον, το θέμα της διατροφής των μελών εξετάστηκε πολύ σοβαρά και το ίδιο έγινε για τον υπόλοιπο εξοπλισμό (ρουχισμός, υπόδηση κλπ). Οτιδήποτε θα χρησιμοποιούσε η αποστολή ήταν κατά πολύ εξελιγμένο απ ότι υπήρχε.

Υπήρχαν αρκετοί λόγοι για τους οποίους έπρεπε η αποστολή του 1953 να πετύχει: το γεγονός ότι οι Γάλλοι είχαν πάρει την άδεια για το 1954 και οι Ελβετοί (ξανά) για το 1955 τότε θα ήταν αργά για μια ακόμα ευκαιρία αν αποτύχαιναν οι ίδιοι το 1953, το γεγονός της στέψης της βασίλισσας την ίδια χρονιά, το χρήμα και ο κόπος που ξοδεύτηκε γι αυτή την αποστολή και τέλος, το ότι όλα τα μέλη της αποστολής -και περισσότερο ο John Hunt για τον εαυτό του- ήθελαν να πετύχουν. Όταν έξι συνεχόμενες αποστολές στο παρελθόν σε διάστημα 30 χρόνων είχαν αποτύχει, η πρόκληση ήταν πολύ μεγάλη.

Ο Hunt μεγάλωσε λίγο την αρχική ομάδα, παίρνοντας 12 ορειβάτες και επιπλέον 36 βαστάζους μεγάλου υψομέτρου. Οι Evans, Bourdillon, Gregory, Hillary και Lowe, ήταν στην αποστολή του Cho Oyu. Οι νεοφερμένοι ήταν οι: Michael Ward (από την αποστολή του 1951), George Band, Wilfried Noyce, Charles Wylie και Mike Westmacott. Τα μέλη της αποστολής δεν είχαν ιδιαίτερη εμπειρία από μεγάλα υψόμετρα, μόνο ο Evans είχε φτάσει στα 7.300 και ο ίδιος ο Hunt στα 7.470, όταν ανέβηκε στο Saltoro Kangri. Υπήρχε όμως ο Tenzing Norgay που γνώριζε όσο κανένας άλλος το Έβερεστ και είχε ανέβει μέχρι τα 8.600 μέτρα την προηγούμενη χρονιά. Αυτός ήταν και ο λόγος που χρίστηκε πλήρες μέλος της αποστολής, εκτός από αρχηγός των βαστάζων.

Όμαδική φωτογραφία των μελών της αποστολής στην Κατασκήνωση Βάσης Οι τελικές προετοιμασίες της αποστολής δεν μπορούσαν να ξεκινήσουν πριν από τα τέλη Νοεμβρίου του 1952, όταν οι Ελβετοί ανακοίνωσαν την αποτυχία της φθινοπωρινής τους απόπειρας. Τα μέλη της αποστολής δεν θα είχαν παρά μόνο τρεις μήνες στη διάθεσή τους μέχρι να ξεκινήσουν για τα Ιμαλάια. Όλος ο εξοπλισμός φορτώθηκε σε πλοίο που αναχώρησε στα μέσα Φεβρουαρίου του 1953. Η ομάδα έφτασε στο Βουδιστικό μοναστήρι Thyangboche, λίγα χιλιόμετρα μακριά απ τον όγκο του Έβερεστ, στις 27 Μαρτίου. Ήταν αρκετά νωρίς ακόμα, όμως ο Hunt ήθελε να υπάρχει μια μεγάλη περίοδος εγκλιματισμού για τους άνδρες του. Αυτή ήταν μια δημοφιλής μέθοδος των προπολεμικών αποστολών που συνέχισε να εφαρμόζεται και στις αρχές του ’50. Αργότερα η προσοχή των αποστολών για εγκλιματισμό, επικεντρώνονταν στο να δουλεύουν οι ορειβάτες στις χαμηλότερες πλαγιές του βουνού.

Η ιστορία της Βρετανικής αποστολής του 1953 στο Έβερεστ είναι μια κλασσική περίπτωση τυποποιημένης πορείας προς την κορυφή, τύπου πολιορκίας, με εγκατάσταση κατασκηνώσεων και ομάδες που ανεβοκατεβαίνουν στο βουνό μεταφέροντας εξοπλισμό, καθώς η ομάδα κινείται αργά προς το στόχο της.

Το πρώτο εμπόδιο ήταν ο περίφημος παγετώνας Khumbu, μετά η διαδρομή μαλακώνει καθώς περνά από το Δυτικό Κουμ (Western Cwm). Είναι μια μακριά πορεία με ρωγμές στον παγετώνα που αναγκάζουν τον ορειβάτη να κινείται στις άκρες της «κοιλάδας» που βάλλεται κάθε τόσο από χιονοστιβάδες που έρχονται απ την πλευρά του Nuptse. Στο τέλος αυτής της πορείας υπάρχει ο παγετώνας του Lhotse, μια γιγάντια σειρά από πατήματα (σκαλιά), απότομοι τοίχοι με πάγο που εναλλάσσονται με φαρδιές πλατφόρμες. Σχεδόν απ την κορυφή του παγετώνα μια μακριά τραβέρσα πάνω σε χιονισμένες πλαγιές οδηγεί στο Νότιο Αυχένα (South Col) στα 8.000 μέτρα, το σημείο εκκίνησης για την τελική ανάβαση στην κορυφή, που γίνεται από την νοτιοανατολική κόψη του Έβερεστ, που οδηγεί μετά από 780 μέτρα ανάβασης στη Νότια Κορυφή και λίγο πιο πίσω της στην κύρια, στα 8.850 μέτρα (29.035 πόδια).

Το πρώτο εμπόδιο ήταν ο περίφημος παγετώνας Khumbu, μετά η διαδρομή μαλακώνει καθώς περνά από το Δυτικό Κουμ (Western Cwm). Είναι μια μακριά πορεία με ρωγμές στον παγετώνα που αναγκάζουν τον ορειβάτη να κινείται στις άκρες της «κοιλάδας» που βάλλεται κάθε τόσο από χιονοστιβάδες που έρχονται απ την πλευρά του Nuptse. Στο τέλος αυτής της πορείας υπάρχει ο παγετώνας του Lhotse, μια γιγάντια σειρά από πατήματα (σκαλιά), απότομοι τοίχοι με πάγο που εναλλάσσονται με φαρδιές πλατφόρμες. Σχεδόν απ την κορυφή του παγετώνα μια μακριά τραβέρσα πάνω σε χιονισμένες πλαγιές οδηγεί στο Νότιο Αυχένα (South Col) στα 8.000 μέτρα, το σημείο εκκίνησης για την τελική ανάβαση στην κορυφή, που γίνεται από την νοτιοανατολική κόψη του Έβερεστ, που οδηγεί μετά από 780 μέτρα ανάβασης στη Νότια Κορυφή και λίγο πιο πίσω της στην κύρια, στα 8.850 μέτρα (29.035 πόδια).

Σε όλη τη διάρκεια της αποστολής ο Hunt έφερε τον εαυτό του στα όρια, προκειμένου να πετύχει η αποστολή. Πολλές φορές μετέφερε ο ίδιος φορτία συνοδεύοντας τους βαστάζους στη δουλειά τους, ή έκανε αναγνώριση στην «κοιλάδα» Cwm. Έφτανε κάποιες φορές να αλλάζει το πρόσωπό του χρώμα από την προσπάθεια μιας ολόκληρης μέρας, προκειμένου να βγει το πρόγραμμα όπως προβλεπόταν. Αυτό εντυπωσίασε τα μέλη της αποστολής και όλοι θυμούνται στις σημειώσεις τους τη στάση του αρχηγού τους, απ την οποία και εμπνεύσθηκαν σε μεγάλο βαθμό.

 Απ την αρχή ο Hunt σκέφτηκε ότι οι Hillary και Tenzing ήταν το πιο δυνατό ζευγάρι της αποστολής του αν και μέχρι τότε δεν γνωρίζονταν. Ένα ακόμα δυνατό ζευγάρι ήταν οι Evans και Bourdillon. Οι δύο αυτοί ορειβάτες ήταν από εκείνους που ένιωθαν πολύ δεμένοι με τον Eric Shipton, ο Bourdillon μάλιστα χρειάστηκε να μεταπεισθεί για να συμμετάσχει στην αποστολή όταν προέκυψαν οι αλλαγές στην ηγεσία. Παρόλα αυτά, η πολύ καλή στάση του Hunt, ο οποίος φρόντιζε να κάνει παρέα μαζί του στη διάρκεια της πορείας προς τη βάση του βουνού, τον έκαναν να αλλάξει άποψη για τον αρχηγό του.


Στις 2 Μαϊου, οι Hillary και Tenzing ξεκίνησαν από την Κατασκήνωση Βάσης, χρησιμοποιώντας «ανοιχτές» συσκευές οξυγόνου και μετέφεραν φορτία των 20 κιλών. Αυτό ήταν μια δοκιμή για τις συσκευές που θα χρησιμοποιούσε η αποστολή στα μεγαλύτερα υψόμετρα. Το δίδυμο έφτασε στην Κατασκήνωση 4, ανοίγοντας μονοπάτι μες στο φρέσκο χιόνι στο μεγαλύτερο τμήμα της διαδρομής. Ο Hunt είχε πεισθεί μετά απ αυτό, πως οι δυο τους θα ήταν στα σίγουρα η ομάδα της κορυφής.

Η συσκευή οξυγόνου που χρησιμοποιήθηκε στην αποστολή του 1953 Ο Hunt ήθελε να αποφύγει τις δυσάρεστες εξελίξεις στην αποστολή του. Μέχρι τότε μόνο μία κορυφή πάνω από 8.000 μέτρα είχε κατακτηθεί και δεν ήθελε να επαναληφθεί η σχεδόν καταστροφική επιστροφή που είχε βιώσει η αποστολή του Maurice Herzog στο Annapurna, ούτε και η αποτυχία των Ελβετών την προηγούμενη χρονιά, που οφειλόταν στην ανεπάρκεια των συσκευών οξυγόνου, η οποία συσσώρευσε κόπωση στους ορειβάτες της αποστολής και τελικά τους εξάντλησε. Εκείνη την εποχή πιστευόταν ότι σε υψόμετρα πάνω από 6.500 μέτρα, η φυσική κατάσταση χειροτερεύει δραματικά, ακόμα και στη διάρκεια της ανάπαυσης και δεν ήταν γνωστό για πόσο μπορούσε να επιβιώσει κανείς αλλά και να λειτουργεί αποτελεσματικά πάνω απ αυτό το υψόμετρο. Γι αυτό το λόγο ο Hunt είχε σκοπό να προφυλάξει την ομάδα του, ειδικά εκείνους που προόριζε για την κορυφή.

Στις 7 Μαϊου, με τους περισσότερους απ την ομάδα να βρίσκονται στην Κατασκήνωση Βάσης, ο Hunt ανακοίνωσε τα σχέδιά του για την επιχείρηση της κορυφής. Ένιωθε ότι είχαν τα υλικά και σωματικά αποθέματα για μία μόνο απόπειρα για την κορυφή. Αν αποτύχαιναν θα έπρεπε να γυρίσουν πίσω και να ξανασκεφτούν τι θα κάνουν μετά. Το σχέδιό του βασιζόταν στην σίγουρη και σταθερή προώθηση στο βουνό. Αναγνώριση, εγκατάσταση και προώθηση για την επόμενη κατασκήνωση. Έπρεπε να φτάσουν με μια σιγουριά στο Νότιο Αυχένα και γι αυτό ανέθεσε στον πλέον έμπειρο σε συνθήκες χιονιού, George Lowe, αυτή την υπόθεση. Μαζί του θα είχε και τους Band, Westmacott κι ένα γκρουπ από Σέρπα. Μετά ένας όγκος εφοδίων θα μεταφέρονταν εκεί για να υποστηρίξει την τελική απόπειρα για την κορυφή. Οι Evans και Bourdillon, θα αναλάμβαναν ακολούθως να επιχειρήσουν μια εξόρμηση στη Νότια Κορυφή χρησιμοποιώντας «κλειστές» συσκευές οξυγόνου, καλύπτοντας υψομετρική διαφορά 800 μέτρων και έχοντας μια κάποια πιθανότητα να φτάσουν και μέχρι την κύρια κορυφή. Έτσι ο Hunt θα ικανοποιούσε τους δύο υπέρμαχους αυτού του τύπου συσκευών οξυγόνου και παράλληλα θα έκανε την απαραίτητη αναγνώριση για τη διαδρομή προς την κορυφή. Ακριβώς μια μέρα πίσω τους θα ακολουθούσαν οι Hillary και Tenzing, που θα υποστηριζόταν από μια δυνατή ομάδα Σέρπα αλλά και του ίδιου του Hunt μαζί με τον Gregory. Ο Hunt σχεδίαζε για τον εαυτό του να μείνει όσες μέρες χρειαστεί στο Νότιο Αυχένα, για να μπορεί να ελέγχει από κοντά τις εξελίξεις.

Υπήρχαν αντιρρήσεις για τα πλάνα του Hunt, όμως στο τέλος όλοι συμφώνησαν, ανέλαβαν τους ρόλους τους και δούλεψαν σκληρά για τις επόμενες τρεις εβδομάδες. Όμως τα πράγματα στην πράξη είναι πολύ πιο δύσκολα απ ότι υπολογίζει κάποιος στα χαρτιά. Οι συνθήκες και η ρουτίνα των ορειβατών σ αυτά τα υψόμετρα ανατρέπουν τα όποια προγράμματα καταστρώνονται. Στην Κατασκήνωση-6 το βράδυ της 15 Μαϊου, ο Lowe παίρνει υπνωτικό χάπι για πρώτη φορά. Την επόμενη το πρωί δεν μπορούσε να ξυπνήσει. Ο Noyce που ήταν μαζί του έκανε ότι μπορούσε για να το ξυπνήσει και τα κατάφερε μόλις στις 10.30 όταν ο Lowe βγήκε παραπαίοντας απ το αντίσκηνο. Ξεκίνησαν πάνω στα βήματα που είχαν ανοίξει την προηγούμενη μέρα αλλά δεν πήγαν μακριά, ο Lowe έπεφτε και κοιμόταν ενώ περπατούσαν.

Δεν είχαν άλλη επιλογή παρά να γυρίσουν πίσω, μια μέρα πήγε χαμένη. Στις 17 ο Lowe ανέλαβε και έφυγε στον ανήφορο σαν πύραυλος. Ο Ward ανηφόριζε στις 18 για να συναντήσει τον Lowe. Ο κρύος αέρας που φυσούσε, τον κατέβαλε και η πορεία του γινόταν όλο και πιο αργή. Στο τέλος εγκατέλειψε και επέστρεψε στην προηγούμενη κατασκήνωση, όπου πέρασε όλη την επόμενη μέρα και κατάφερε να φτάσει στον προορισμό του μόλις στις 20. Η πορεία της αποστολής προς τα μπροστά, έμοιαζε να φθείρεται σιγά σιγά.

Ed Hillary, o νεαρός Νεοζηλανδός μελισσοκόμος Ο Hunt πήρε μια γενναία απόφαση: ο Noyce με μια ομάδα Σέρπα, θα πήγαιναν πάνω για να ενισχύσουν την προσπάθεια να ανοιχτεί η διαδρομή για τον Νότιο Αυχένα. Αυτό έγινε αλλά και πάλι κάτι δεν πήγε καλά. Το βράδυ της 20ης η ομάδα του Noyce έφαγε κάτι που προκάλεσε τροφική δηλητηρίαση, με αποτέλεσμα το επόμενο πρωί όλοι να είναι άρρωστοι. Η τελευταία ελπίδα ήταν να ριχτούν στην προσπάθεια οι Hillary και Tenzing. Στο μεταξύ και με υπεράνθρωπη προσπάθεια οι Noyce και Anullu Sherpa κατάφεραν να ανοίξουν τη διαδρομή μέχρι τον Αυχένα. Στις 22, Hillary, Tenzing, Hunt, Evans και Bourdillon, ανηφόριζαν στην πλαγιά του Lhotse προς τον Αυχένα.

Στις 26, μετά από μέρες που μεσολάβησαν με μεταφορά φορτιών, ξεκίνησε η ανιχνευτική προσπάθεια των Evans και Bourdillon. Οι δύο ορειβάτες φόρεσαν τις βαριές (περίπου 25 κιλά η μία) συσκευές οξυγόνου στις πλάτες τους και πήραν την κόψη που οδηγεί προς τη Νότια Κορυφή, έχοντας την κρυφή ελπίδα ότι θα κατάφερναν να φτάσουν μέχρι το τέλος. Στην αρχή χρειάστηκαν μόλις 1.30 ώρα για να σκαρφαλώσουν 400 μέτρα. Αν συνέχιζαν με αυτό το ρυθμό είχαν σοβαρές πιθανότητες να τα καταφέρουν. Όμως πιο πάνω τα πράγματα δυσκόλευαν, καθώς συνάντησαν φρέσκο χιόνι που κάλυπτε τους βράχους. Σύννεφα άρχισαν να τους τυλίγουν και γρήγορα άρχισε να χιονίζει.

Τα επόμενα 250 μέτρα τα κάλυψαν σε 2 ώρες. Λίγο πιο πάνω έφτασαν στο σημείο που είχαν φτάσει την προηγούμενη χρονιά οι Lambert και Tenzing. Στις 1 το μεσημέρι ήταν στη Νότια Κορυφή, στα 8.770 μέτρα, υψόμετρο που δεν είχε φτάσει κανένας άνθρωπος στο παρελθόν. Ο καιρός καθάρισε και είδαν την κύρια κορυφή. Η διαδρομή για εκεί τους φάνηκε δύσκολη. Έπρεπε να αποφασίσουν αν θα συνεχίσουν. Ο Bourdillon, ο νεότερος της παρέας ήταν έτοιμος να τα παίξει όλα για όλα. Ο Evans, μεγαλύτερος στην ηλικία, είδε τα πράγματα πιο ψύχραιμα: οι συσκευές οξυγόνου τους είχαν πρόβλημα σοβαρό, το οξυγόνο τους τελείωνε και η ώρα είχε περάσει, είχαν λοιπόν σοβαρές πιθανότητες να τα καταφέρουν ή θα ήταν παράτολμη μια τέτοια απόφαση; Συμφώνησαν να επιστρέψουν. Γύρισαν πίσω εξουθενωμένοι. Στη διάρκεια της κατάβασης έπεφταν κάτω συνεχώς και σε μια περίπτωση ο Bourdillon έσωσε τον Evans, καρφώνοντας το πιολέ του στο χιόνι. Είναι βέβαιο ότι αν συνέχιζαν για την κύρια κορυφή, μάλλον δεν θα γύριζαν ζωντανοί.

Hillary και Tenzing φωτογραφημένοι πάνω από το South Col μετά την επιστροφή τους από την κορυφή Πίσω, οι υποψήφιοι της επόμενης μέρας, Hillary και Tenzing, τους περίμεναν σίγουρα με ανάμικτα συναισθήματα. Παρά την αποτυχία τους να φτάσουν στην κύρια κορυφή, είχαν σίγουρα κάνει πολύ σοβαρή δουλεία ανοίγοντας το δρόμο για το επόμενο δίδυμο. Μετά από μια μέρα θύελλας, η 28η ξημέρωσε με αίθριο καιρό αλλά με δυνατούς ανέμους και θερμοκρασία -25C. Δεν υπήρχε άλλη επιλογή απ το να ξεκινήσουν για την κορυφή. Απ το Νότιο Αυχένα ξεκίνησαν οι Gregory, Lowe, Ang Nyma, Da Namgyl, ο ίδιος ο Hunt και φυσικά οι Hillary και Tenzing, μεταφέροντας όσο πιο ψηλά μπορούσαν τον εξοπλισμό για να στηθεί η προωθημένη κατασκήνωση, που θα διανυκτέρευε το δίδυμο της κορυφής εκείνο το βράδυ. Σταμάτησαν σε ένα πλατό στα 8.500 μέτρα. Είναι χαρακτηριστικό ότι το βαρύτερο φορτίο απ όλους, το μετέφερε ο Hillary (περίπου 30 κιλά). Οι υπόλοιποι επέστρεψαν στο Νότιο Αυχένα και οι Ηillary και Τenzing σε πολύ καλή φυσική κατάσταση, έστησαν το αντίσκηνό τους, χωρίς τη βοήθεια των συσκευών οξυγόνου. Το βράδυ κατανάλωσαν όσα περισσότερα υγρά μπορούσαν, σε σούπα, τσάι, καφέ και νερό με λεμόνι.

Ξύπνησαν στις 4 τα χαράματα της 29ης Μαϊου. Ξημέρωνε μια καταπληκτική μέρα χωρίς σύννεφα και το κυριότερο, χωρίς καθόλου αέρα. Ο Tenzing διέκρινε το μοναστήρι του Thyangboche, περίπου 20 χιλιόμετρα μακρύτερα και 5.200 μέτρα χαμηλότερα. Τους πήρε περίπου δύο ώρες για να ετοιμαστούν, μέχρι να λιώσουν χιόνι στη γκαζιέρα τους, να φορέσουν τα παγωμένα άρβυλα και να εισπνεύσουν άφθονο οξυγόνο απ τις συσκευές τους. Ξεκίνησαν στις 6.30 και η ανοιγμένη διαδρομή μπροστά τους ελάχιστα τους βοήθησε, καθώς ένιωθαν ότι θα μπορούσαν να γλιστρήσουν σε κάθε τους βήμα με τόσο μεγάλες κλίσεις που ανέβαιναν. Ήταν 9 το πρωί όταν έφτασαν στη Νότια Κορυφή κι ο καιρός συνέχιζε να είναι καταπληκτικός. Μπροστά τους μπορούσαν να δουν το Makalu και μακρύτερα το Kangchenjunga.

Από τη Νότια Κορυφή και μετά δεν είχε περάσει ξανά άνθρωπος. Τους χώριζε μικρή απόσταση απ την κύρια κορυφή. Υπήρχε μια απότομη χιονισμένη ράχη με «κορνίζες» που κρεμούσαν απ την απότομη πλευρά και έκρυβαν κινδύνους γι εκείνους που θα παρασυρόταν μαζί τους στο κενό των 3.000 μέτρων στη βόρεια πλευρά, στον παγετώνα Kangshung. Αφού άλλαξαν φιάλες στις συσκευές οξυγόνου, ξεκίνησαν ξανά έχοντας ασφαλιστεί καλά με το σχοινί τους και ασφαλίζοντας πλέον ο ένας τον άλλο στην κίνησή τους. Ο Hillary πρόσεξε κάποια στιγμή ότι ο Tenzing βάδιζε με πολύ κόπο. Ελέγχοντας τη συσκευή του διαπίστωσε ότι η βαλβίδα παροχής είχε πιάσει πάγο και δεν λειτουργούσε. Την καθάρισε και συνέχισαν. Το πιο σοβαρό εμπόδιο μπροστά τους ήταν ένας βράχος που διέκοπτε τη συνέχεια της χιονισμένης ράχης. Γράφει ο Ed Hillary:

Ο Tenzing Norgay φωτογραφίζεται στην κορυφή του Έβερεστ, με τις σημαίες της Βρετανίας, του Νεπάλ και της Νέας Ζηλανδίας, στο πιολέ του …Μπροστά μου υπήρχε ένας βράχινος τοίχος, κάθετος αλλά με κάποια αξιόλογα πατήματα. Πίσω μου ήταν ο τοίχος πάγου της «κορνίζας» που λαμποκοπούσε και ήταν σκληρός αλλά εδώ κι εκεί είχε κάποιες μικρές ρωγμές. Πιάστηκα κάπου στο βράχο και κλώτσησα το ένα μου πόδι πίσω στον πάγο και το κραμπόν σκάλωσε. Βάζοντας κόντρα στον πάγο τη συσκευή οξυγόνου της πλάτης μου, ανέβηκα σιγά σιγά. Ψάχνοντας απεγνωσμένα με το ελεύθερο πόδι μου ανακάλυψα μια μικρή προεξοχή στο βράχο και το έβαλα εκεί μοιράζοντας το βάρος που έπεφτε όλο στο ένα μου πόδι. Έριξα ξανά το βάρος στην πλάτη μου για να πάρω μια ανάσα. Στο πίσω μέρος του εγκεφάλου μου πέρασε ξαφνικά η ιδέα ότι η κορνίζα μπορεί να ξεκολλήσει, και τα νεύρα μου τεντώθηκαν. Αλλά συνέχισα αργά την προσπάθειά μου αξιοποιώντας κάθε μικρό πιάσιμο που έβρισκα. Κάπου κατάφερα να καρφώσω καλά το πιολέ στον πάγο κι αυτό μου έδωσε την ασφάλεια που χρειαζόμουν για να ξεπεράσω ένα μικρό τμήμα χωρίς κανένα πιάσιμο. Μετά βρήκα πιάσιμο σε μια κοιλότητα του πάγου και την επόμενη στιγμή έφτανα στην κορυφή του βράχου με ασφάλεια. Το σχοινί έφτασε να τεντωθεί, τα 12 μέτρα του έφταναν τελικά ίσα-ίσα για να ασφαλιστούμε…

Μετά ακολούθησε ο Tenzing. Συνεχίζει ο Hillary:

…Όπως άρχισα να μαζεύω το σχοινί ο Tenzing ανέβηκε κι αυτός πάνω στο βράχο και τελικά κατέρρευσε εξαντλημένος στην έξοδο του περάσματος, σαν γιγάντιο ψάρι που βγήκε έξω απ τη θάλασσα μετά από μια φοβερή πάλη. Έλεγξα και τις δύο συσκευές οξυγόνου και μετά βίας κατάφερα να υπολογίσω το ρυθμό ροής του οξυγόνου. Όλα έδειχνα να πηγαίνουν καλά. Ίσως από το πρόβλημα της συσκευής του που είχε αντιμετωπίσει νωρίτερα, ο Tenzing κινούνταν με πιο αργό ρυθμό αλλά με σιγουριά και αυτό ήταν το σημαντικότερο ζήτημα. Η μόνη του απάντηση στην ερώτησή μου για την κατάστασή του ήταν ένα χαμόγελο…

Τώρα είχαν ξεπεράσει και το τελευταίο εμπόδιο και επιτέλους, στις 11.30 το πρωί, ο Hillary με τον Tenzing να ακολουθεί ακριβώς πίσω του, έφτασαν στην κορυφή. Ξαφνικά, όλα βρίσκονταν χαμηλότερα απ αυτούς, βρίσκονταν στο ψηλότερο σημείο. Έσφιξαν τα χέρια και αγκαλιάστηκαν. Ανέμισαν σημαίες και χάρηκαν τις μοναδικές στιγμές της απόλυτης σχέσης που τους οδήγησε σ αυτή την επιτυχία. Ο Hillary έβγαλε μια φωτογραφία τον Tenzing με τις σημαίες να ανεμίζουν στο πιολέ του. Μετά ξεκίνησαν το μακρύ επικίνδυνο δρόμο της επιστροφής.

Το κατόρθωμα της πρώτης ανάβασης του Έβερεστ, δημιούργησε την αίσθηση στην παγκόσμια κοινή γνώμη, ότι ήταν ότι σημαντικότερο είχε συμβεί μέχρι τότε στην ιστορία της περιπέτειας. Όπως εύστοχα σχολιάζει ο Chris Bonington:

«…ίσως μόνο η άφιξη του ανθρώπου στη Σελήνη, ένας θρίαμβος της τεχνολογίας, ξεπέρασε το κατόρθωμα του ανθρώπου να πατήσει το ψηλότερο σημείο πάνω στη Γη»

Οι δύο ορειβάτες με τις τιμητικές κορδέλες και τα παράσημα, αμέσως μετά το τέλος της αποστολής στο Έβερεστ Πάντως όταν η αποστολή επέστρεψε στο Kathmandu έφερε κι ένα σωρό από προβλήματα μαζί της. Οι Νεπαλέζοι εθνικιστές ήθελαν τον Tenzing μόνο, να έχει καταφέρει αυτό τον άθλο. Τον αποθέωσαν, αγνοώντας παντελώς τον Hillary. Οι Βρετανοί τίμησαν τον Hillary και τον Hunt με τον τίτλο του ιππότη αλλά στον Tenzing απένειμαν μόνο το μετάλλιο του Βασιλέως Γεωργίου. Ο Hillary, δείχνοντας υπερευαισθησία στις απόψεις ότι σύρθηκε στην κυριολεξία από τον Tenzing στην κορυφή, ένιωσε την ανάγκη να γράψει την άποψή του για το πώς έγιναν τα πράγματα τη μέρα της κορυφής. Ο Tenzing θίχτηκε από τη θέση του Hillary, ότι μετά τη Νότια Κορυφή ακολουθούσε συνεχώς δεύτερος. Στην αυτοβιογραφία του “Man Of Everest” γράφει για την περίπτωση του βράχου:

«…δίνει (ο Hillary) την εντύπωση ότι μόνο αυτός κατάφερε να τον ανέβει με τις δικές του δυνάμεις και ότι μετά με τράβηξε πάνω, έτσι σαν τελικά να έφτασα όπως ένα ‘γιγάντιο ψάρι που βγήκε έξω απ τη θάλασσα μετά από μια φοβερή πάλη’. Επειδή πολλά άκουσα από τότε για ‘ψάρι’, πρέπει να ομολογήσω ότι κανένας δε με τράβηξε για να ανέβω το βράχο, τα κατάφερα μόνος μου, όπως έκανε κι ο Hillary…»

Όσο για τα υπόλοιπα μέλη της αποστολής, πήραν ένα ελάχιστο μόνο μέρος από τη δόξα. Το κοινό χρειάζεται εύκολα αναγνωρίσιμους ήρωες και ελάχιστα ενδιαφέρεται για μεγάλες ομάδες. Η ίδια η ομάδα ωστόσο, διατήρησε σχέσεις ανάμεσα στα μέλη της, που κάθε τόσο βρίσκονταν και αρκετοί απ αυτούς συμμετείχαν σε αποστολές των υπολοίπων. Ίσως αυτή ήταν τελικά και η μεγαλύτερη συνεισφορά της ηγεσίας του John Hunt.

Ο Charles Evans, απέφυγε τις φανφάρες της επιστροφής, μένοντας στην περιοχή του Έβερεστ για trekking. Δυο χρόνια αργότερα ηγήθηκε μιας μικρής αποστολής στο Kangchenjunga, το τρίτο ψηλότερο βουνό στον κόσμο, κι ο George Band (το νεότερο μέλος της αποστολής του Έβερεστ) ήταν ένας απ αυτούς που πάτησαν για πρώτη φορά την κορυφή. Ο Wilf Noyce, συνέχισε τις αποστολές στα Ιμαλάια μέχρι το 1962, που σκοτώθηκε στα Pamirs. Ο George Lowe συμμετείχε στη διάσχιση της Ανταρκτικής το 1957, μαζί με τον Ed Hillary και τελείωσε την καριέρα του, κάνοντας γάμο με μια από τις κόρες του John Hunt. Ίσως περισσότερο απ όλους όμως, ο Ed Hillary ήταν εκείνος που η πορεία του στο μέλλον έμεινε τόσο χαραγμένη στη συνείδηση του κόσμου. Ίδρυσε το «Ταμείο των Σέρπα» και με χρήματα που συγκέντρωσε απ όλο τον κόσμο, έχτισε -προσφέροντας και τη δική του προσωπική εργασία- σχολεία και μικρά νοσοκομεία στην πατρίδα των αγαπημένων του Σέρπα, στο Κούμπου. Έτσι πρόσφερε την μεγαλύτερη και πιο ουσιαστική βοήθεια στους απομονωμένους κατοίκους των Ιμαλαϊων, πριν ο ορεινός τουρισμός «πλημμυρίσει» την πατρίδα τους λίγα χρόνια αργότερα και τους χαρίσει μια λιγότερο δύσκολη ζωή.

 

Σημείωση: Το άρθρο για την πρώτη ανάβαση στο Έβερεστ δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά τον Οκτώβριο του 2002 στο Adventure Zone

Λάζαρος Ρήγος

Γεννήθηκε στην Τήνο το 1961 και ζει στο Λιτόχωρο του Ολύμπου από το 2008. Ίδρυσε το Adventure Zone το 2001, μετά από σκέψεις για δημιουργία ενός ελληνικού portal για τα σπορ περιπέτειας. Δημιούργησε αγώνες ορεινού τρεξίματος, όπως Olympus Marathon (2004), Virgin Forest Trail (2007), Χειμωνιάτικος Ενιπέας (2006), Rodopi Ultra Trail (2009), Olympus Mythical Trail (2012). Στο ενεργητικό του αρκετές συμμετοχές σε αγώνες, όπως και μικρές αποστολές ultra διασχίσεων στην Ελλάδα και το εξωτερικό

www.advendure.com

ΕΠΟΜΕΝΟΙ ΑΓΩΝΕΣ

Latest Tweets

Three #utlratrail legends in Greece at #CorfuMountainTrail. Thank you @Julien_Chorier, Ludo Pommeret, @frankycolle… https://t.co/0vWsqyfP9Y
Τρέχοντας στο νησί του απέραντου γαλάζιου στο @amorgos_trail Challenge 2020, μια συνέντευξη της Ιωάννας Συνοδινού σ… https://t.co/rhBcaaSSvV
Speedway Ultra Trail – Διεκδικώντας τα σκήπτρα του πιο γρήγορου, παρουσίαση του νέου αγώνα από το @Advendure_Net :… https://t.co/YEKvZOScIy
Follow Advendure on Twitter

Post Gallery

Julien Chorier, Ludovic Pommeret, Franco Colle: Τρεις θρύλοι του ultra trail στην Ελλάδα και στον Corfu Mountain Trail!

Τρέχοντας στο νησί του απέραντου γαλάζιου στο Amorgos Trail Challenge 2020!

Speedway Ultra Trail – Διεκδικώντας τα σκήπτρα του πιο γρήγορου!»

Ο Στυλιανός Καϊάφας μας μιλάει για τον επετειακό 10ο Hortiatis Trail Run!

17 Φεβρουαρίου 1980: 40 χρόνια από την 1η χειμερινή ανάβαση στο Έβερεστ

Τα αποτελέσματα του Tarawera Ultra Marathon

CAT S52, ένα όμορφο smartphone για σκληρή χρήση

Τα αποτελέσματα του Salomon Mountain Cup - Πάρνηθα

Οι αιολικοί σταθμοί απειλή για τη βιοποικιλότητα της Οίτης

Merrell MTL Astrum: Ένα εργαλείο για τρέξιμο σε χειμερινές συνθήκες!

Κύκλωμα διακίνησης ερυθροποιητίνης σε όλη την Ευρώπη εξαρθρώθηκε στην Ισπανία...

PETZL Swift RL