[Advendure]: Λάζαρε, θα ξεκινήσω από το θέμα που συζητήθηκε περισσότερο από όλα τα άλλα στην φετινή διοργάνωση. Πιστεύεις ότι η σηματοδότηση στο κρίσιμο κομμάτι από τη Σκούρτα μέχρι τις Βρυσοπούλες και λίγο πιο μετά, ήταν αρκετή και κατάλληλη για να ανταπεξέλθει σε τέτοιες συνθήκες πυκνής ομίχλης; Μπορούσε να γίνει κάτι παραπάνω και αν όχι για ποιόν λόγο;

[Λάζαρος Ρήγος]: Θα χωρίσω την απάντησή μου σε ισάριθμες ενότητες, αφού η καθεμιά γεωγραφική ενότητα έχει και άλλα χαρακτηριστικά. Μετά την περσινή ατυχή σηματοδότηση στη Μπάρα αλλά και την άκαιρη προ-σηματοδότηση της διαδρομής του Φαέθωνα, που μας στοίχισε ένα σωρό απώλειες της σωστής διαδρομής σε συνδυασμό με την απουσία των εθελοντών από το διάσελο στα Σκαμνιά (Μεταμόρφωση), αποφασίσαμε να δουλέψουμε σε νέα βάση το κρίσιμο αυτό τμήμα. Εκεί, το ίχνος του μονοπατιού Ο2 είναι ανύπαρκτο για ένα τμήμα πάνω από 1.500 μέτρα. Έτσι ανακαλύψαμε τις «φούρκες» και καλύψαμε αυτό το κενό με τρόπο που να βοηθά τον αθλητή ακόμα και σε συνθήκες μηδενικής ορατότητας, όπως συνέβη στον αγώνα. Η περίπτωση του Νίκου Καλοφύρη στη Μπάρα –και την αναφέρω για τους ευνόητους λόγους που σχετίζονται με την έκβαση του αγώνα στην κορυφή της κούρσας- πιστεύω ότι ήταν η εξαίρεση στον κανόνα. Ήταν μια άτυχη στιγμή για το Νίκο, η οποία επαναλήφθηκε –σύμφωνα με τη δική του μαρτυρία- όταν πήρε λάθος πληροφορίες από κάποιους ορειβάτες που συνάντησε. Συνοψίζοντας λοιπόν για το τμήμα της Μπάρας, νομίζω ότι κάναμε ότι γινόταν περισσότερο. Κάτι παραπάνω δεν μπορούσε να γίνει. Μετά πάμε σε επίπεδα αγώνων που βγάζουν τα μάτια στην έννοια της σηματοδότησης, με το να βάζουν κάθε 10 μέτρα πλαστικές ταμπέλες με το λογότυπό τους, πάνω σε κορμούς δέντρων που πλαισιώνουν μονοπάτια καταφανέστατα, μέσα στο δάσος και με ίχνος που μοιάζει με δρόμο! Η ευθύνη των διοργανωτών δεν περιορίζεται στο πώς δεν θα χαθεί ο αθλητής στη διαδρομή τους αλλά επεκτείνεται και στο πώς δεν θα «βιάσουν» αισθητικά –τουλάχιστον- το τοπίο! Δεν άκουσα όμως ποτέ κανέναν στην Ελλάδα να διαμαρτύρεται για υπερβολική σηματοδότηση εκεί που δεν χρειάζεται. Τέλος πάντων, το κλείνω εδώ, μια και δεν είναι του παρόντος…

Στο τμήμα από Σκολιό μέχρι Μπάρα (καταφύγιο Ανάγκης Μικοτζίδης Κm-30) το πρόβλημα ήταν τα πρώτα λίγα μέτρα μετά το σβήσιμο της κατεβασιάς από το Σκολιό, εκεί που σχηματίζεται ένα πλάτωμα, αφού όλο το υπόλοιπο είναι σαφέστατο! Εδώ  συνέβη το εξής: φτάνοντας στο σημείο και πριν δει κάποιος το κοντινότερο σημάδι, προσωρινό ή σταθερό, σχηματίζεται ένα ασαφές ίχνος μονοπατιού, που λίγα μέτρα μετά …εξαφανίζεται!!! Με ορατότητα είναι παιχνίδι, φαίνεται λίγα μέτρα πιο πέρα να στρίβει πάνω στο πλάτωμα. Χωρίς ορατότητα, είναι απόλυτα βέβαιο ότι φεύγεις στο πουθενά! Το γνωρίζω από πρώτο χέρι, μια και το 2012 στη διάρκεια της τότε σηματοδότησης, χάθηκα ο ίδιος μέσα στην ομίχλη ακριβώς εκεί! Προφανώς αν η σηματοδότηση γινόταν με συνθήκες ομίχλης, τα πράγματα θα ήταν καλύτερα τη μέρα του αγώνα. Ατυχώς η ορατότητα δεν ξεπερνούσε τα 10-15 μέτρα κι αυτό είχε σαν αποτέλεσμα οι περισσότεροι που χάθηκαν να πάρουν το αριστερό ίχνος, που έμοιαζε καλύτερο απ το να συνεχίσουν ευθεία, όπου υπήρχε η σηματοδότηση και οι πάσσαλοι! Αναφέρω όλες αυτές τις λεπτομέρειες, γιατί μόνο έτσι μπορεί να γίνει σαφές το πόσο λεπτές είναι οι ισορροπίες σ αυτά τα θέματα. Αν δηλαδή η ορατότητα ήταν 20-30% καλύτερη, τότε όλοι θα έβλεπαν το επόμενο σήμα (φούρκα) ή πάσσαλο και δεν θα υπήρχε πρόβλημα. Σε τελική ανάλυση όμως, εκείνο που έπρεπε να έχει γίνει, δεν έγινε τελικά. Επαναπαυθήκαμε ότι η πυκνότητα των σημάτων σ αυτό το σημείο ήταν αρκετή ακόμα και σε περίπτωση ομίχλης και χάσαμε! Υπολόγισε πάντως Δημήτρη, ότι κι εδώ μιλάμε για το εθνικό μονοπάτι Ο2, το οποίο όχι μόνο με «εθνικό» δε μοιάζει, αλλά ούτε καν με μονοπάτι! Και την ευθύνη δεν μπορούν να τη φορτώνονται μόνο οι διοργανωτές αγώνων. Η συντήρηση των χαρακτηρισμένων μονοπατιών αφορά και άλλους φορείς που δραστηριοποιούνται στο βουνό. Απλά, οι περισσότεροι βγάζουν την ουρά τους απέξω όταν πρόκειται για δουλειά! Επί της ουσίας πάντως, η απάντηση είναι ΝΑΙ, στο Σκολιό-Αγ. Αντώνης υπήρχε ζήτημα που δεν καταφέραμε να το αντιμετωπίσουμε με επάρκεια!  

Άφησα για το τέλος το τμήμα Σκούρτα-Σκολιό, μια και πρόκειται για κάτι ιδιαίτερο. Το μονοπάτι που οδηγεί από τη Γκορτσιά στο Οροπέδιο είναι χιλιοπερπατημένο! Καθημερινά το καλοκαίρι, άνθρωποι και μουλάρια το περπατούν. Είναι ένα μονοπάτι που δύσκολα μπορείς να του κάνεις παρεμβάσεις και για πρακτικούς λόγους αλλά και για λόγους δεοντολογίας. Πρακτικά, πού να μπει σηματοδότηση; Εξάλλου το ίχνος είναι τόσο φαρδύ που καταντά αστείο να μπουν φούρκες! Τον Ιούλιο του 2011 έκανα μοναχικά τον ΟΜΤ και στη Σκούρτα συνάντησα σύννεφο μες στη νύχτα, με ορατότητα μηδέν! Απλά περπάτησα προσεκτικά, βλέποντας συνεχώς μπροστά μου και όλα πήγαν καλά. Θεωρώ  ότι με λίγη προσοχή είναι πολύ δύσκολο να χαθεί κάποιος σ αυτό το μονοπάτι, έστω και νύχτα, έστω και με την πιο πυκνή ομίχλη που μπορεί να υπάρξει!

Η περίπτωση ωστόσο του φετινού ΟΜΤ αναδεικνύει κι ένα ακόμα από τα άπειρα προβλήματα των ελληνικών βουνών: τη “σηματοδότηση εδάφους”. Και αναφέρομαι φυσικά στη συντεταγμένη σηματοδότηση με μπογιά πάνω σε βράχους. Σε όλο τον κόσμο είναι κοινά αποδεκτή και αυτονόητη σε αλπικά εδάφη, με απουσία βλάστησης. Στην Ελλάδα, η χρωματική σηματοδότηση σε βράχους αποτελεί ταμπού! Κανείς –μα κανείς- επίσημος φορέας δεν τολμά να κάνει αποδεκτό αυτό τον τρόπο σηματοδότησης. Φυσικά, το μυαλό μας πηγαίνει κατευθείαν στην ανομία και τον παράνομο πλουτισμό των αναθέσεων έργου σηματοδότησης σε εργολάβους. Διότι, τη σηματοδότηση με μπογιά σε βράχους μπορεί να την αναλάβει και να την υλοποιήσει αφιλοκερδώς κάποιος ορειβατικός σύλλογος ή ακόμα και μια παρέα φίλων. Αυτό όμως δεν έχει διαπλοκή, βρώμικο χρήμα, μίζες και όλα τα γνωστά «καλούδια» της ελληνικής πραγματικότητας. Οπότε προσφέρουμε σε έναν εργολάβο 500 χιλιάδες ευρώ για να δώσει υπεργολαβία τη δουλειά σε κάποιους που θα μπήξουν λίγες εκατοντάδες ξύλινους πασσάλους των 80 εκατοστών σε όλο τον αλπικό Όλυμπο, τους οποίους δεν τους βλέπει κανείς (!) κι όταν βρεθεί μπροστά τους κάποια στιγμή αναρωτιέται «τι γυρεύει αυτό το παλούκι εδώ πάνω;». Δυστυχώς Δημήτρη αυτή είναι η πραγματικότητα. Κι όταν τολμήσει κανείς να μιλήσει για συντονισμένο έργο «χρωματοσηματοδότησης», ορμούν να τον κατασπαράξουν ως ασυνείδητο και με απουσία οικολογικής ευαισθησίας. Δεν πέρασαν εξάλλου μόλις μερικές εβδομάδες από τους αφορισμούς του Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Ολύμπου, για τον ΟΜΤ. Όλοι αυτοί οι τύποι είναι έτοιμοι να μας αρπάξουν, με το δάχτυλο στη σκανδάλη, στην κυριολεξία. Σ αυτό το θέμα , σίγουρα βαδίζουμε στην κόψη του ξυραφιού! 

[Advendure]: Λάζαρε, περιέγραψε μας λίγο τις συνθήκες, όχι όπως τις βιώσαμε εμείς ως αθλητές, αλλά όπως εσύ και το προσωπικό της διοργάνωσης τις έζησε και προσπάθησε να τις αντιμετωπίσει. Υπήρχε σαφής και σωστή ενημέρωση για την εξέλιξη της κατάστασης στα ψηλά του βουνού; Ποιο σημείο βάρυνε σημαντικά την απόφαση σου να μην διακόψεις τον αγώνα, αλλά να δώσεις μια διακοπή 40 περίπου λεπτών στο Οροπέδιο και να συνεχίσεις τον αγώνα μετά;

[Λάζαρος Ρήγος]: Θεωρώ ότι ο τηλεπικοινωνιακός ιστός που είχε απλώσει η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης κάλυπτε με απόλυτη επάρκεια την επίμαχη περιοχή. Κατά συνέπεια και η εικόνα που είχαμε στο Λιτόχωρο μετά τις 3 τα ξημερώματα ήταν ακριβής. Πρέπει βέβαια να υπολογίσουμε ότι είναι ανθρωπίνως αδύνατο να απλωθούν σε διπλάσιο αριθμό σημείων εθελοντές με ασύρματους και να μεταδίδουν συνεχώς την εικόνα που επικρατεί σε άλλες τόσες γωνιές του βουνού. Κάτι τέτοιο εξάλλου θα ακύρωνε και το νόημα αυτού του αγώνα, που απευθύνεται σε έμπειρους αθλητές, με πραγματική γνώση βουνού. Και ας το κρατήσουν αυτό υπόψη όσοι στο μέλλον αποφασίσουν να τρέξουν αυτό τον αγώνα! Στον ΟΜΤ δεν αρκεί μόνο η καλή φυσική κατάσταση. Απλά κάτι τέτοιο δεν μπορεί να αποτυπωθεί στα κριτήρια συμμετοχής για τον αγώνα. Κλείνει η παρένθεση.

Περίπου στις 4 ήρθε το τηλεφώνημα από τον Αχιλλέα τον Χριστάνα, ο οποίος μου ανέφερε ότι ο ίδιος, μαζί με τον Φώτογλου και τον Μαυρίκιο ήταν χαμένοι στο Οροπέδιο πάνω από τους γκρεμούς! Αμέσως σήμανε συναγερμό κάτω στον τερματισμό! Το πρώτο πράγμα που ζήτησα ήταν να ενημερωθούν στον Κάκαλο και να τους αναζητήσουν, καθώς δεν μπορούσα να καταλάβω από τις περιγραφές  που ήταν χαμένοι. Ωστόσο με σοκάρισε το γεγονός ότι τρεις αθλητές μαζί χάθηκαν στο μονοπάτι του Οροπεδίου! Σκέφτηκα ότι τα πράγματα είναι δραματικά εκεί πάνω και μίλησα αμέσως με το Μιχάλη το Στύλλα, ο οποίος επιβεβαίωσε την πυκνή ομίχλη. Το επόμενο που φρόντισα να μάθω από τον ασύρματο ήταν η κατάσταση που επικρατούσε από Πετρόστρουγκα μέχρι Σκαμνιά (Μεταμόρφωση).

Αυτή η εικόνα ήταν ένα παζλ που το αποτελούσαν κομμάτια από Πετρόστρουγκα, Οροπέδιο (Κάκαλο), Μεσοράχι, Αγ. Αντώνη, Μπάρα, Σκαμνιά (Μεταμόρφωση) και Σκολιό, περιστασιακά, γιατί δεν υπήρχε εκεί ομάδα της ΕΟΔ αλλά μόνο του ΟΜΤ. Συνολικά δηλαδή έξι συν ένα σημεία, που μας έδιναν συνεχώς πληροφόρηση! Κι εδώ οφείλω να εξάρω το έργο της ΕΟΔ, που έχει καταφέρει να συνδέσει τηλεπικοινωνιακά όλο τον Όλυμπο, έργο σίγουρα δύσκολο. Οι πληροφορίες που αρχίσαμε να δεχόμαστε κάτω στο Κέντρο του αγώνα ήταν σαφείς και δεν άφηναν περιθώρια αμφισβήτησης. Ο καιρός μετά τις 4 ήταν ανοιχτός στην Πετρόστρουγκα, κλειστός στο Οροπέδιο, ανοιχτός στο Μεσοράχι, κλειστός στο Σκολιό και στον Αγιαντώνη, ανοιχτός στο καταφύγιο ανάγκης (Μπάρα) και κλειστός στο διάσελο (Σκαμνιά). Εκεί στο τέλος μάλιστα, δεχόμασταν αναφορές για δυνατό αέρα παράλληλα με τη μειωμένη ορατότητα, κάτι που δεν υπήρχε στα άλλα σημεία που προανέφερα. Άρα το πρόβλημα εντοπιζόταν πάνω από τα 2400-2500.

Η έννοια μου ήταν οι αθλητές που είχαν ήδη φύγει από τον Κάκαλο (Καλοφύρης, Κουρκουρίκης και Τσαντός) και τι μπορεί αυτοί να αντιμετώπιζαν! Με καθησύχαζε πάντως το γεγονός ότι δεν έβρεχε και το κυριότερο, δεν φαινόταν πουθενά στον ορίζοντα κάποια καταιγίδα να ταξιδεύει μες στη νύχτα. Υποτίθεται ότι το βαρόμετρο θα ήταν ο πρώτος (ο Καλοφύρης δηλαδή εκείνη την ώρα), ο οποίος όμως δεν έφτανε στο Σκολιό, ενώ είχε όμως ήδη περάσει απ το Μεσοράχι. Το Σκολιό κάποια στιγμή βγήκε στη συχνότητα, λέγοντας ότι η ομίχλη είναι πυκνή και περιμένουν τον πρώτο. Στο μεταξύ, στο Οροπέδιο οι χαμένοι βρέθηκαν και συνέχισαν τον αγώνα, περνώντας από τον Κάκαλο, η κατάσταση όμως στο Οροπέδιο ήταν δραματική.

Κουβέντιασα για λίγο με τους ανθρώπους της ΕΟΔ στο Κέντρο της επιχείρησής τους και σκέφτηκα για λίγη ώρα, ζυγίζοντας την κατάσταση. Είχα να διαλέξω ανάμεσα στη διακοπή –πρόσκαιρη ευχόμουν μέσα μου - στο Οροπέδιο, με την ελπίδα ότι ξημερώνοντας θα έφτιαχνε ο καιρός και στην οριστική διακοπή, οδηγώντας τους αθλητές από το Μεσοράχι στο «Σπήλιος Αγαπητός» και από εκεί στα Πριόνια. Το δεύτερο ήταν δρόμος χωρίς γυρισμό και θα τίναζε τον αγώνα στον αέρα ολοκληρωτικά! Έπρεπε να εξαντλήσω κάθε ίχνος πιθανοτήτων, διαλέγοντας την απόφαση που θα ήταν η λιγότερο οδυνηρή για όλους  αλλά και θα έδινε ελπίδες σωτηρίας στον αγώνα. Με το πίσω μέρος του μυαλού μου να έχει την προσωρινή διακοπή και το μπροστά την άμεση διακοπή, προσωρινή ή μόνιμη για να αποφευχθούν τα χειρότερα, διάλεξα τη διακοπή – προσωρινή καταρχήν - στο «Χρήστος Κάκαλος». Έδωσα την εντολή στην ΕΟΔ γύρω στις 4:25 και αμέσως αυτή υλοποιήθηκε!  Η γραμματεία με πληροφόρησε ότι είχαν προλάβει να φύγουν απ το καταφύγιο περίπου 15-20 αθλητές. Είχα την ανησυχία για όλους αυτούς αλλά και για εκείνους που περνούσαν το Λαιμό και όδευαν προς το Οροπέδιο. Η ώρα κυλούσε και κόσμος μαζεύονταν στο «Κάκαλος». Ο Στύλλας μου ανέφερε μισή ώρα μετά ότι γεμίζει το καταφύγιο και σε λίγο θα έχει πρόβλημα χώρου. Τον ρώτησα  αν εφόσον χρειαστεί, κατά πόσον θα μπορούσαμε να προωθήσουμε κόσμο και στο «Αποστολίδης», που είναι μεγάλο κτίριο. Μου απάντησε καταφατικά και αυτό με καθησύχασε!

Λίγο μετά μάθαμε ότι ο Καλοφύρης πέρασε από Σκολιό και ότι στον Αγ. Αντώνη το σύννεφο μια σκέπαζε τα πάντα και μια άνοιγε, ανοίγοντας  την ορατότητα. Αυτό μου το επιβεβαίωσε εκ των υστέρων ο Νίκος Καλοφύρης, λέγοντας ότι στο τέρμα του μικρού κατήφορου μετά το Σκολιό, άνοιξε ξαφνικά το σύννεφο και είδε μπροστά του τον Αγ. Αντώνη και αυτό τον βοήθησε να πάρει κατεύθυνση, πριν ξανακλείσει ολοκληρωτικά!

 Ήταν 5:00 και έβλεπα επίμονα εκεί και για ώρα τον ουρανό πάνω απ το Λιτόχωρο. Τίποτα δεν μπορούσε να μαρτυρήσει την κατάσταση που επικρατούσε στις κορυφές, που έτσι κι αλλιώς δεν βλέπαμε λόγω σκότους! Ενώ ο ασύρματος από τον Αγ. Αντώνη αναφέρει ότι κάτι γίνεται και μια αρχίζει να ξημερώνει ενώ την άλλη αναφέρει ότι …σταματά το ξημέρωμα, βλέπω ένα μεγάλο κενό στον ουρανό από πάνω μου, τέτοιο που επιτρέπει να φανούν πολλά αστέρια. Το θεώρησα καλό οιωνό, με το σκεπτικό ότι σε λιγότερο από μία ώρα θα ξημέρωνε κανονικά και θα οδηγούμασταν σε βελτίωση ενώ το κυριότερο έμοιαζε να είναι ότι απομακρυνόταν το ενδεχόμενο βροχής.

 Εφόσον ο αγώνας ξανάρχιζε για τους 20-25 του Κάκαλου, θα σχηματιζόταν  ένα άτυπο «καραβάνι»  ανθρώπων που κινούνται επιφυλακτικά και ομαδικά – σε κάποιο βαθμό - προς το Σκολιό, το οποίο όταν οι πρώτοι απ αυτούς θα έφταναν, θα είχε ήδη ξημερώσει. Αυτό θα τους πρόσφερε και τη σχετική ασφάλεια, καθώς η ομαδικότητα προσφέρει καταφυγή και αλληλεγγύη στην ομάδα που βρίσκεται σε κίνδυνο! Έτσι, στις 5:03 ο αγώνας ξαναρχίζει για τους εγκλωβισμένους του Κάκαλου! Έτσι κι αλλιώς, αυτό ήταν το αρχικό “Plan-B”, το οποίο περιγραφόταν με σαφήνεια και στους κανονισμούς του ΟΜΤ.

Δεν θα μπορούσα να είμαι σίγουρος από μια - τυχαία ίσως - ένδειξη του καιρού για την εξέλιξή του, όμως η απόφαση να ξαναπάρει μπροστά ο αγώνας ήταν η καλύτερη δυνατή και δεν μετάνιωσα ούτε μία στιγμή απ την ώρα που την πήρα! Πρώτιστη ευθύνη των διοργανωτών είναι η διασφάλιση της σωματικής ακεραιότητας των αθλητών τους αλλά η αμέσως επόμενη, είναι η διεξαγωγή του αγώνα όσο πιο ακέραιου γίνεται. Τεράστια η ευθύνη και θα πρέπει με βάση την πρώτη ύλη του αγώνα – τους αθλητές σου δηλαδή - να έχεις μια άποψη για το πού μπορεί να φτάσει ο αγώνας και να τον σπρώξεις μέχρις εκεί! Η ευθύνη του να σταματήσεις εντελώς τον αγώνα ενώ μπορούσε να συνεχιστεί είναι μεγαλύτερη από μια πλημμελή σηματοδότηση που οδήγησε τους μισούς αθλητές στο να χάσουν το δρόμο! Γνωρίζοντας λοιπόν τη δυναμικότητα των αθλητών του ΟΜΤ, πήρα την πρέπουσα απόφαση και - όχι αβασάνιστα είναι η αλήθεια - έδωσα το μήνυμα να συνεχιστεί ο αγώνας. Γι αυτό και πρέπει τέτοιοι αγώνες να έχουν και τα ανάλογα κριτήρια συμμετοχής και αυτό που δηλώνω εδώ με βάζει και  σε σκέψεις για αυστηρότερα κριτήρια συμμετοχής στο μέλλον για τον ΟΜΤ…  Εν κατακλείδι, έχω ήσυχη συνείδηση με την απόφαση συνέχισης του ΟΜΤ φέτος! Έπραξα ως όφειλα.

[Advendure]: Πιστεύεις ότι με βάση και τις συνθήκες που αντιμετωπίσαμε στον Όλυμπο, πρέπει οι διοργανωτές αγώνων βουνού να εξετάσουν σε μεγαλύτερο βάθος το θέμα της αντιμετώπισης παρόμοιων καταστάσεων κυρίως όσο αφορά το θέμα της σηματοδότησης, αλλά και της διάρθρωσης του συστήματος ενημέρωσης και λήψης αποφάσεων σε τέτοιες συνθήκες;

[Λάζαρος Ρήγος]: Νομίζω ότι στην Ελλάδα είναι λίγες οι περιπτώσεις αγώνων που εν δυνάμει αντιμετωπίζουν τέτοια θέματα. Αναφέρω ως παράδειγμα εδώ τον Olympus Marathon, ως έναν αγώνα με τεράστιο όγκο συμμετοχών, που εξελίσσεται σε μεγάλο υψόμετρο αλλά και σε μεγάλα μονοπάτια. Θέλω να πω λοιπόν, ότι ο αγώνας αυτός (ΟΜ) δεν έχει ιδιαίτερους λόγους να προβληματίζεται για θέματα σηματοδότησης, αφού χρησιμοποιεί κεντρικότατα μονοπάτια. Η καμπάνα χτυπά για αγώνες που βγαίνουν έξω από κεντρικά μονοπάτια (ΟΜΤ) ή έξω από μονοπάτια γενικώς (Φαέθων) ενώ την ίδια στιγμή κινούνται σε μεγάλο υψόμετρο. Ο βαθμός επικινδυνότητας σε αυτούς τους αγώνες είναι μεγάλος, γι αυτό και στον Mythical επιλέξαμε την εκκίνηση μεσάνυχτα, Έτσι μπορούμε να αποφύγουμε τον μεγαλύτερο και πιο θανάσιμο κίνδυνο για έναν άνθρωπο: τους κεραυνούς! Οι συνάδελφοί μας στη Ζήρεια έζησαν δύο φορές αν δεν κάνω λάθος τέτοιες δραματικές στιγμές. Αποφεύγοντας τις πιθανές ώρες ανάπτυξης και εκδήλωσης καταιγίδας (μεσημέρι & απόγευμα) έχεις κάνει ως διοργανωτής ένα μεγάλο βήμα να σώσεις αθλητές και αγώνα, προκαταβολικά!

Για τη σηματοδότηση μπορώ να πω ότι η περίπτωση του Ολύμπου είναι ιδιάζουσας μορφής. Είπα και νωρίτερα ότι το νομικό πλαίσιο που διέπει τον Όλυμπο, αποτελεί «ηλεκτρική καρέκλα» για όσους έχουν δεύτερες σκέψεις για κάτι καλύτερο σ αυτό το βουνό. Εγώ έχω προσχωρήσει στους «αντάρτες», αυτούς που επιμένουν να κρατάνε το στόμα τους ανοιχτό για τα όσα στραβά γίνονται εδώ, στο «βουνό των θεών» και ως εκ τούτου είμαι σε μόνιμη στοχοποίηση! Πώς θα μπορούσε να ξεκινήσει μια εξαντλητική μόνιμη σηματοδότηση με χρώμα πάνω στους βράχους (για χρήση αποκλειστικά θερινή) στο μονοπάτι από Πετρόστρουγκα για Οροπέδιο, τη στιγμή που το μονοπάτι από μόνο του είναι καλογραμμένο και φαρδύ και κυρίως πολυσύχναστο, όταν κανένας επίσημος φορέας δεν δείχνει ενδιαφέρον για κάτι τέτοιο, ενώ την ίδια στιγμή καραδοκεί στη γωνία για να κάνεις το στραβοπάτημα!

Θυμάμαι, στα χρόνια του ΟΜ  (για μένα), συχνά-πυκνά οι υπεύθυνοι Δασαρχείου και Φορέα καλούσαν τον πρόεδρο του ΟΜ για να διαμαρτυρηθούν πως κάποιος από τη διοργάνωσή μας – εγώ δηλαδή- είχε βάλει χρώμα πάνω σε βράχους, στο μονοπάτι! Φυσικά, μιλάμε για τη διαπλοκή του συστήματος προστασίας του Ολύμπου με την μαφία των κυνηγών της Πιερίας, οι οποίοι φρόντιζαν να προσφέρουν εκτός από σπάνιο κρέας και …καλές υπηρεσίες στους πάτρωνές τους! Η ομερτά της ελληνικής επαρχίας δεν διαφέρει και πολύ από τη γνωστή συμφωνία σιωπής των μαφιόζικων κυκλωμάτων της νότιας Ιταλίας.

Οπότε, απομένει η πρόσκαιρη παρέμβαση των διοργανώσεων στα βουνά, η οποία είναι και ο δρόμος που ακολουθήσαμε φέτος, στην καυτή περίπτωση της Μπάρας, στην οποία πιστεύω ότι ελάχιστοι θα πρέπει να αντιμετώπισαν πρόβλημα με την έξυπνα μελετημένη σηματοδότηση της «φούρκας». Και προφανώς, οδηγώντας μας η φετινή εμπειρία σε συμπεράσματα, είναι βέβαιο ότι η κατάσταση στο θέμα της σηματοδότησης των ευαίσθητων τμημάτων της διαδρομής μας, την επόμενη χρονιά θα απέχει αρκετά από τη φετινή.  Είναι προφανές ότι αυτό αποτελεί μονόδρομο, εφόσον δεν θέλουμε να ζήσουμε για δεύτερη (και τελευταία) φορά την κατάσταση που ζήσαμε φέτος!

Γενικότερα μιλώντας πάντως, ο Όλυμπος αποτελεί αναμφισβήτητα ξεχωριστή περίπτωση για την Ελλάδα, από όλα σχεδόν τα υπόλοιπα βουνά, λόγω μορφολογικών ιδιαιτεροτήτων, οπότε είναι πάντα πιθανή η παρουσία καιρικών φαινομένων που θέτουν σε δοκιμασία αθλητές και διοργανώσεις! Ζούμε όλοι με το δέος μιας δυσοίωνης πρόγνωσης, που μπορεί να καταστρέψει τα πάντα! Ο φετινός Ιούλιος δεν έχει τα τυπικά χαρακτηριστικά του ελληνικού καλοκαιριού, με τον καιρό να είναι άστατος συνεχώς και τις μέσες θερμοκρασίες κάτω από τα συνηθισμένα της εποχής. Ο καιρός στον Όλυμπο τις μέρες του ΟΜΤ θύμιζε τέλη Μαΐου, με νέφωση που κάλυψε το βουνό πάνω από τα 2.500 μέτρα για περισσότερο από ένα 24ωρο συνεχόμενα, θερμοκρασίες 4-5 βαθμών και επαναλαμβανόμενες βροχοπτώσεις. Ευτυχώς γλυτώσαμε από τις καταιγίδες…

Οι διοργανωτές μπορούν να κάνουν πολλά αλλά δεν μπορούν να κάνουν θαύματα! Αυτό είναι κάτι που πρέπει να κατανοήσουν όσοι αποφασίζουν να μπουν σε έναν αγώνα της εμβέλειας του Mythical. Όπως επίσης και οι διοργανωτές θα πρέπει να σταθούν με μεγαλύτερη αυστηρότητα στο θέμα της επιλογής των αθλητών που θα πάρουν μέρος στους αγώνες τους. Συνήθως, η ποιότητα θυσιάζεται για χάρη της ποσότητας, ώστε να παρουσιαστούν αυξημένα νούμερα στους υποστηρικτές των αγώνων. Βλέπω άκριτη αποδοχή συμμετοχών σε ultra και θυμώνω με την ανευθυνότητα εκείνων που παίρνουν τέτοιες αποφάσεις, στέλνοντας περίπατο τη δεοντολογία και τα αποκαλούμενα τυπικά προσόντα! Επίσης, οι αθλητές που παίρνουν μέρος σε αγώνες σε ψηλό βουνό, θα πρέπει να διαθέτουν μια ελάχιστη ορειβατική εμπειρία, για να τους βοηθήσει σε τέτοιες δύσκολες στιγμές. Είναι δύσκολο για τον αθλητή του ΟΜΤ που ποτέ του δεν βρέθηκε να περιπλανιέται μες στα βουνά με ένα σακίδιο στην πλάτη, να αντιμετωπίσει με σύνεση και ψυχραιμία ένα χάσιμο μες στην ομίχλη. Και αυτό είναι κάτι που πρέπει ο ίδιος ο αθλητής να το καλλιεργήσει από μόνος του.  

Η διαχείριση των κρίσεων είναι ένα άλλο πολύπλοκο ζήτημα στους αγώνες σε ψηλό βουνό και με μεγάλη σε μήκος διαδρομή, όπου οι αθλητές είναι απλωμένοι σε μια ουρά δεκάδων χιλιομέτρων μετά από 12 ώρες. Απαιτείται οργανωμένο σύστημα τηλεπικοινωνιών, ώστε η πληροφόρηση να καταφθάνει στο κέντρο διαχείρισης του αγώνα από κάθε αντιπροσωπευτικό σημείο της διαδρομής. Σ αυτό το θέμα, ο ΟΜΤ είναι ιδιαίτερα τυχερός έχοντας εξασφαλίσει τη συνεργασία της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης (ΕΟΔ) και αυτό δεν το λέω για να διαφημίσω ή να κολακέψω τους συνεργάτες μας, είναι γεγονός! Εκείνο που διαπίστωσα στις ώρες της κρίσης στον ΟΜΤ, τα ξημερώματα του Σαββάτου, είναι η αναγκαιότητα της καλής γνώσης του χώρου από την πλευρά της διοργάνωσης. Φυσικά δεν μπορούσα να προσφέρω καμία απολύτως βοήθεια στους χαμένους αθλητές που με καλούσαν στο τηλέφωνο εκείνο το πρωινό, μια και με ορατότητα 5-10 μέτρων δεν υπάρχει κανένα σημείο αναφοράς. Όμως η περιγραφή της κατάστασης από τον ασύρματο με βοήθησε να βγάλω σχετικά ασφαλή συμπεράσματα για τη συνέχιση ή μη του αγώνα.

Θεωρώ ότι στους μικρούς (σε μήκος) αγώνες, ελάχιστα πράγματα χρειάζεται να γίνουν στο θέμα της διαχείρισης κρίσεων. Αρκεί ένας σχετικός συντονισμός για να κηρυχθεί συναγερμός και να σταματήσουν όλοι κάπου με ασφάλεια. Η λήψη απόφασης απαιτεί γενικότερη εμπειρία, πρότερη πρόβλεψη (Plan-B), διαύγεια σκέψης και δυνατότητα δημιουργίας και επίλυσης σεναρίων κρίσης. Σαφέστατα, σε μεγάλα υψόμετρα όπου οι καιρικές συνθήκες είναι ακραίες, πρέπει να επιλέγονται ως σταθμοί, σημεία που μπορούν να προσφέρουν καταφυγή στους αθλητές σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Στον Mythical έχουμε κάνει τις μοναδικές πιθανές επιλογές για Σταθμούς Υποστήριξης, ώστε να σώσουμε ζωές σε περιπτώσεις ακραίων συνθηκών! Αρκεί βέβαια να καταφέρει να φτάσει κάποιος κοντά τους. Και γι αυτό επίσης, θα το φωνάζω συνεχώς στους διοργανωτές: «ΜΗΝ ΚΑΝΕΤΕ ΑΓΩΝΕΣ ΕΚΤΟΣ ΜΟΝΟΠΑΤΙΩΝ». Βοηθήστε τους αθλητές όσο μπορείτε περισσότερο, κρατώντας τους μέσα σε υπαρκτά μονοπάτια. Το ορεινό τρέξιμο είναι και δύσκολη και υπεύθυνη υπόθεση. Υπεύθυνη όμως για όλους, όχι μόνο για τους αθλητές. Ο καλύτερος σχεδιασμός κρίσης σε αγώνες βουνού είναι η προκαταβολική πρόβλεψη των λύσεων για τις κρίσεις που θα προκύψουν, όπως και η δυνατότητα αποφυγής τους. Όταν χαθεί ο έλεγχος, λίγα πράγματα μπορούν να προσφέρουν οι καλές τηλεπικοινωνίες και οι έμπειροι διασώστες. Το θέμα είναι να μην μπει το γεγονός στην καρδιά της κρίσης αλλά να περάσει ξώφαλτσα, χάρη σε προληπτικά μέτρα…            

[Advendure]: Πώς είδες την φετινή διοργάνωση όσο αφορά το καθαρά αθλητικό πλαίσιο, δηλαδή τις επιδόσεις και τον χρόνο ρεκόρ του πρώτου αθλητή;

[Λάζαρος Ρήγος]: Δυστυχώς, οι φετινές συνθήκες αφαίρεσαν το στοιχείο των αθλητικών επιδόσεων από τον αγώνα. Αυτό είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός, παρά την κατάρριψη του ρεκόρ αγώνα κατά 22 λεπτά. Οι χρόνοι είναι πλασματικοί και δεν εκφράζουν τη δυναμικότητα των αθλητών που βρίσκονται πίσω απ αυτές. Στην κορυφή της κούρσας, όπως και πέρυσι, υπήρξε πανωλεθρία! Αρκετοί από αυτούς που αποκαρδιώθηκαν από την κατάσταση, εγκατέλειψαν τον αγώνα και έτσι στερηθήκαμε σε μεγάλο βαθμό τον συναγωνισμό που υποσχόταν τα ονόματα που είχαν σταθεί στη γραμμή της εκκίνησης. Από αυτούς που έφτασαν μέχρι το τέλος, θα σταθώ στην επίδοση του Χρήστου Μαυρίκιου, ο οποίος θα μπορούσε να έχει σπάσει άνετα τις 15 ώρες και μόνο αν δεν χανόταν στο Οροπέδιο και αν δεν είχε αγωνιστεί 5 μέρες νωρίτερα στον Olympus Marathon! Η περίπτωση των αθλητών που μία εβδομάδα νωρίτερα αγωνίζονταν σε έναν μαραθώνιο αγώνα στο ίδιο βουνό, καταρρίπτει  για μια ακόμα φορά την άποψη ότι είναι αδύνατον κάποιος να αγωνιστεί δύο φορές μέσα σε μια εβδομάδα.

Κάτι ακόμα που θέλω να επισημάνω για τις επιδόσεις, είναι ότι πολλοί αθλητές έκαναν επίδοση κάτω από 20 ώρες, όριο που μοιάζει πλέον αρκετά εφικτό από έναν αθλητή όχι κορυφαίου επιπέδου. Αντίστοιχα, όλες οι επιδόσεις δείχνουν να κατέβηκαν, γι αυτό και η μέση επίδοση κατέβηκε φέτος περίπου μία ώρα από πέρυσι! Πιστεύω ότι οι αθλητές που αγωνίστηκαν φέτος στον ΟΜΤ διάβασαν τον αγώνα και ήρθαν προετοιμασμένοι αγωνιστικά. Εξάλλου, όταν ένας αγώνας είναι ο στόχος της χρονιάς, παίρνει άλλη διάσταση. Τέλος, θέλω να επισημάνω τη θεαματική βελτίωση των επιδόσεων κάποιων αθλητών που φέτος έβαλαν τα δυνατά τους και ξεπέρασαν και τις δικές τους προσδοκίες! Κλείνοντας το θέμα των επιδόσεων, επειδή πολλοί ήταν αυτοί που στοιχημάτιζαν για την επίδοση του νικητή στον ΟΜΤ φέτος, θέλω να πω ότι αν όλα ήταν ιδανικά, τότε πιστεύω ότι θα βλέπαμε επίδοση κάτω από τις 14:30.

[Advendure]: Το σύστημα ζωντανής μετάδοσης των αποτελεσμάτων δεν δούλεψε σωστά. Θεωρείς ότι είναι κάτι βασικό για έναν αγώνα τέτοιας δυσκολίας, μήκους και επιπέδου και πως βλέπεις ότι μπορεί να βελτιωθεί στην επόμενη διοργάνωση;

[Λάζαρος Ρήγος]: Στο θέμα του webcasting (live results) αποτύχαμε παταγωδώς! Στην προσπάθεια εξοικονόμησης πόρων δεν στήσαμε αξιόπιστο Internet φέτος, με αποτέλεσμα να προδοθούμε από τη φτηνή λύση και να βραχυκυκλώσει το σύστημα ζωντανών αποτελεσμάτων, τα οποία κατέληξαν …κλινικά νεκρά. Προφανώς το 2014 θα επαναφέρουμε αξιόπιστο Internet και θα δώσουμε μεγάλη προσοχή στην άμεση παρουσίαση των ενδιάμεσων επιδόσεων, τις οποίες έτσι κι αλλιώς έχουμε, χάρη στη σοβαρή οργάνωση και στις αξιόπιστες επικοινωνίες της ΕΟΔ.  Είναι προφανές ότι σ έναν αγώνα ultra trail και μάλιστα ξεκάθαρα βουνίσιου χαρακτήρα, θα πρέπει να υπάρχει αυτή η λειτουργία από την πλευρά της διοργάνωσης. Είμαι ένθερμος οπαδός αυτής της άποψης!

[Advendure]: Βλέποντας την φετινή διοργάνωση συνολικά, είσαι ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα; Το feedback που λαμβάνουμε μέχρι στιγμής από αθλητές είναι μεικτό, με πολλά θετικά σχόλια αλλά και αρκετές διαμαρτυρίες ιδιαίτερα όσο αφορά την σηματοδότηση στα κρίσιμα σημεία αλλά και την ζωντανή μετάδοση του αγώνα μέσω διαδικτύου. Η δική σου εντύπωση με βάση την πληροφορία που λαμβάνεις ποια είναι;

[Λάζαρος Ρήγος]: Νομίζω ότι η ερώτηση αυτή έχει απαντηθεί τμηματικά στις προηγούμενες ερωτήσεις. Απλά, να συνοψίσω ότι σαφώς και υπάρχουν σοβαρά παράπονα από τους αθλητές, ειδικά όσους απογοητευμένοι εγκατέλειψαν. Πιστεύω ότι μέσα στο καλοκαίρι θα έχουμε όλοι την ευκαιρία να ξαναδούμε το γεγονός και να καταλήξουμε με πιο ξεκάθαρη σκέψη στο πόσο έφταιξε η διοργάνωση για το τελικό αποτέλεσμα. Προσωπικά, δέχομαι παρατηρήσεις από αθλητές που αγωνίστηκαν, όμως όταν βρίσκεσαι πρόσωπο με πρόσωπο με τον υπεύθυνο μιας κατάστασης πάντα γίνεσαι πιο ήπιος.

[Advendure]: Στον επίλογο του άρθρου μου για τον αγώνα, αναφέρομαι στην πιθανή εξέλιξη του Mythical, επικεντρώνοντας στην φιλοσοφία του. Είναι βέβαια ακόμη πολύ νωρίς για αποφάσεις, αλλά έχεις κάποιες ιδέες σχετικά με το πώς επιθυμείς εσύ προσωπικά να πορευτεί ο αγώνας στο μέλλον; Πώς θα είναι η φιλοσοφία του και το μέγεθος του; Προς τα πού βλέπεις να βαδίζει; Μίλησε μας για το όραμα σου..

[Λάζαρος Ρήγος]: Είναι γνωστές στους παροικούντες οι περιπτώσεις που στο παρελθόν με πλήγωσαν με την πορεία τους στο χρόνο, εξαιτίας της στρέβλωσης του αρχικού οράματος όταν τα πράγματα πήραν ένα δρόμο.  Αποφάσισα ότι ο Mythical δεν θα είναι μια ακόμα κακή επανάληψη. Οφείλω να διαφυλάξω τον ΟΜΤ σαν ένα πολύτιμο στολίδι, μακριά από τις αρπακτικές διαθέσεις που γεννά στους ανθρώπους η πιθανότητα να καρπωθούν φήμη και δόξα, γιατί για χρήμα καλύτερα να μην το συζητάμε, ακούγεται αστείο!  Αντιλήφθηκα ότι ούτε οι αγώνες δεν εξαιρούνται από τον κανόνα του «για να πάρεις πρέπει να δώσεις». Και δεν εννοώ την προσφορά αλλά τη συναλλαγή. Σε μια εποχή βαθειάς κρίσης στη χώρα μας, είναι δύσκολες οι χορηγικές σχέσεις, ειδικά εκείνες που σχετίζονται έστω και έμμεσα με τον κρατικό μηχανισμό. Έχοντας υγιή πρότυπα σχέσεων κατά νουν, θα προσπαθήσω να βρω στηρίγματα στις δυνάμεις της αγοράς στο άμεσο μέλλον. Όμως δεν σκοπεύω να εκχωρήσω ούτε τόσο από τις ηθικές αρχές που διέπουν αυτή την ιδέα που ονομάστηκε Olympus Mythical Trail.

Λόγω στάσης ζωής, θεωρώ τον ΟΜΤ ένα πειρατικό καράβι και όλους εμάς το τσούρμο του. Τα βαθειά συναισθήματα, οι προσωπικές αξίες , η κυριαρχία της ηθικής και η αντισυμβατικότητα, είναι αρχές που θα μπορούσαν να εκφράζουν το κοινό που έχει επενδύσει ψυχικά σε ένα γεγονός εσωτερικότητας, το οποίο θέλουν να αποτελεί την επιτομή του κόσμου των αξιών τους. Κι επειδή οι αξίες είναι ότι πολυτιμότερο στη ζωή μας, χαρακτηρίζονται και από τη σπανιότητα. Και εξ ορισμού το σπάνιο είναι λίγο και μικρό! Άρα, ο ΟΜΤ θα παραμείνει ένα μικρό γεγονός, από άποψη συμμετοχής αθλητών και θα διατηρήσει τον οικογενειακό χαρακτήρα που το έκανε αγαπητό στο κοινό. Γνωρίζω καλά την πραγματικότητα και δεν πρόκειται να επενδύσω σε ψευδαισθήσεις. Ο ΟΜΤ θα παραμείνει ένα γεγονός όπου οι αθλητές θα ξέρουν ποιοι ακόμα εκτός απ τους ίδιους αγωνίζονται. Ο Olympus Mythical Trail, όπως και ο Rodopi Advendurun, ο αδελφός αγώνας, είναι μια οικογενειακή υπόθεση! Όχι τόσο γιατί συμμετέχουν λίγοι, αλλά γιατί έχει αναπτυχθεί μια ατμόσφαιρα αδελφικότητας ανάμεσα σε ανθρώπους με κοινά οράματα και αξίες, πέρα από τον αθλητισμό. Και κάτι τελευταίο. Ένας αγώνας 100 χιλιομέτρων στον Όλυμπο δεν μπορεί να μην είναι γνωστός στα πέρατα του κόσμου. Αυτό θα φροντίσουμε να το μάθει η παγκόσμια κοινότητα του trail running.   

Δημήτρης Τρουπής

Photo ©:  Action Photos – Chris Boukoros