Μέσα απ'τον καθρέφτη!

Από 02 Σεπ 2019
Η Παναγία του Σίντη Η Παναγία του Σίντη

Η αίθουσα του εργαστηρίου των υπολογιστών όπου σπούδαζα, είχε στη δεξιά πλευρά ένα μεγάλων διαστάσεων παράθυρο - καθρέφτη. Αν βρισκόσουν μέσα στην αίθουσα και κοιτούσες έξω, λειτουργούσε ως παράθυρο ενώ αν ήσουν απ’ έξω και κοιτούσες μέσα το μόνο που έβλεπες ήταν η αντανάκλασή σου. Με άλλα λόγια έβλεπες χωρίς να σε βλέπουν. Τύχαινε κάποιες φορές που δεν είχα τι να κάνω, να παρατηρώ τον κόσμο που περνούσε ή σταματούσε και συζητούσε απ’ έξω. Δεν μπορούσα να ακούσω τι λεγόταν στα λογής-λογής πηγαδάκια αλλά μπορούσα παρατηρώντας τη γλώσσα του σώματος να συμπεράνω και να υφάνω φανταστικά σενάρια. Κάπου υπήρχε έρωτας. Αλλού ένταση. Παραπέρα γέλια. Ακόμη πιο πέρα, γοερό κλάμα κι αναστάτωση, ίσως λόγω κάποιας ερωτικής απογοήτευσης ή αποτυχίας σε μάθημα εξαμήνου.

 

 

Αυτή η παρατήρηση, μέσα απ’ τον καθρέφτη, είχε μια παράξενη γοητεία. Πλέον, κι εφόσον η παρατήρηση αξίζει τον κόπο, οδηγεί αυθαιρέτως στην καταγραφή.

 

Πριν λίγες μέρες λοιπόν κι ενώ βρισκόμουν για καλοκαιρινές διακοπές στην πατρίδα μου, την Κύπρο, πήγαμε μαζί με τον παππού και τη γιαγιά, άνω των ογδόντα κι οι δύο, στο μνημόσυνο τεσσάρων ηρώων με κοινή καταγωγή το χωριό Πενταλιά της επαρχίας Πάφου. Κυριακή πρωί, στις εφτά και μισή, φτάσαμε στο νέο χωριό στην τοποθεσία «Γεράνια». Το παλιό χωριό μετακινήθηκε πριν λίγα χρόνια λόγω φόβων για υποχώρηση του εδάφους. Πάντως, το παλιό χωριό βρίσκεται ακόμα στη θέση του. Περίπου δεκαπέντε άνθρωποι παραμένουν  στο παλιό χωριό και περίπου είκοσι στο καινούριο. Η νέα Πενταλιά έχει καινούρια εκκλησία στον ίδιο ρυθμό, βασιλική, όπως κι η παλιά, καινούριους δρόμους και σπίτια, καινούριο πολιτιστικό κέντρο. Η Παλιά έχει μια αίσθηση εγκατάλειψης αφού τα άλλοτε γεμάτα με ζωή σπίτια έχουν γίνει ερείπια. Κοινό στοιχείο και των δύο χωριών, οι ηλικιωμένοι άνθρωποι και οι μεταξύ τους συγγένειες.

 

Είχα αποφασίσει, μιας και βρισκόμουν στην περιοχή, να γνωρίσω τρέχοντας τα γύρω μέρη. Αργό ξεκίνημα, κατηφορικό, μέσα από το αναγεννημένο πευκοδάσος που κάηκε πριν δεκαπέντε χρόνια. Σκέφτομαι ότι σε άλλα δεκαπέντε θα ξαναγίνει όπως πρώτα. Αν δεν ξανακαεί φυσικά. Έχω την εντύπωση ότι έχουμε γίνει, εμείς οι άνθρωποι, ανεξέλεγκτα επικίνδυνοι απέναντι στη φύση που μας συντηρεί αιώνες τώρα. Και το χειρότερο απ’ όλα είναι η απάθεια, η έλλειψη αντίδρασης κι αλλαγής που μας διακατέχει. Θα μαζέψει κάποιος άλλος το τενεκεδάκι στον δρόμο, το πλαστικό που κολυμπάει στη θάλασσα, το αποτσίγαρο στην παραλία. Θα καταγγείλει κάποιος άλλος τον τύπο που αποθέτει σκουπίδια δίπλα στο ποτάμι, που κόβει παρανόμως πλατάνια, που βάζει φωτιά για να κάψει ξερόχορτα καλοκαιριάτικα. Κάποιος άλλος θα βγει να φωνάξει για την καταστροφή των δασών, των θαλασσών, των ζώων και των ψαριών που αποδεκατίζονται και αφανίζονται, όλα στο όνομα της ανθρώπινης προόδου και, πάνω απ’ όλα, του κέρδους.

 

Στα δύο χιλιόμετρα βγαίνω από τον κύριο δρόμο και ακολουθώ ανατολική πορεία προς το χωριό Αγιά Μαρίνα, τόπο καταγωγής του παππού μου. Αυτό το μέρος του δάσους γλίτωσε από τη φωτιά, και τα πεύκα, ψηλά κι αγέρωχα όπως είναι, μου προσφέρουν σκιά και δροσιά. Τα υπέροχα αυτά δέντρα κυριαρχούν στις απότομες ράχες και δίπλα στον δρόμο. Έτσι όπως κατηφορίζω και μπαίνω βαθύτερα μέσα στο δάσος νιώθω σαν να βρίσκομαι στον κόρφο της μάνας μου, μωρό-παιδί. Μια άλλη ζέστη με κατακλύζει. Η «ζεστασιά» των παιδικών μου χρόνων. Ανέμελα χρόνια, όμορφες αναμνήσεις. Μου έρχεται στο μυαλό μια τέτοια σκηνή. Πρέπει να ήμουν οχτώ χρονών, ο αδελφός μου εφτά κι ο ξάδελφός μου έξι. Πήραμε κι οι τρεις τα ποδήλατά μας, χωρίς να ενημερώσουμε κανέναν γιατί η ενημέρωση θα σήμαινε κι απαγόρευση, και πήγαμε μόνοι μας βόλτα στην Κάτω Πάφο του 1989 όπου ακόμα τα ξενοδοχεία ήταν δύο ή τρία, τα αυτοκίνητα λιγοστά, η ανάπτυξη στα σπάργανα. Χωράφια και θάλασσα. Είχαμε την αίσθηση ότι κάναμε κάτι κακό. Αλλά είχε μια γλυκάδα αυτή η παρανομία που ακόμα την θυμάμαι.

 

Βάζω στοίχημα με τον εαυτό μου ότι μέχρι να φτάσω στην εκκλησία του χωριού δεν θα συναντήσω κάποιο όχημα. Το μόνο που ακούγεται είναι το θρόισμα των πεύκων από το ελαφρύ αεράκι, το κελάηδισμα των ωδικών πουλιών και τα βήματά μου. Πράγματι, μετά από μια παρατεταμένη ανηφόρα τριών περίπου χιλιομέτρων, φτάνω στο κέντρο του χωριού όπου βρίσκεται η εκκλησία της Αγιά Μαρίνας χωρίς να συναντήσω ούτε άνθρωπο ούτε όχημα.

 

Η εκκλησία είναι ανοιχτή χωρίς να γίνεται όμως λειτουργία. Μπαίνω στο εσωτερικό του παλιού ναού. Είμαι μόνος. Ανάβω ένα κερί και προσκυνώ τις εικόνες. Η Αγιά Μαρίνα κρατάει τον διάβολο από τα κέρατα. Στέκομαι για ένα λεπτό στο μισοσκόταδο και στην ησυχία.

 

Από τη βρύση που βρίσκεται στην πλατεία γεμίζω το μπουκάλι με νερό. Μετά από μια ευθεία, περίπου ενός χιλιομέτρου, αρχίζω να ανηφορίζω ξανά. Το τοπίο είναι πλέον απογυμνωμένο. Οι πλαγιές έχουν ένα στάχυνο χρώμα από τα άγρια κριθάρια και στάχυα που ξέμειναν από τον προηγούμενο αιώνα. Λίγα χωράφια με αμυγδαλιές κι ελιές. Από πάνω μου κρέμεται το χωριό.

 

Περνώ από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου και στρίβω αριστερά. Στο παλιό χωριό δεν συναντώ ψυχή. Κατηφορίζω για τέσσερα χιλιόμετρα και φτάνω στο νέο χωριό της Πενταλιάς. Η ώρα είναι εννιά και τέταρτο. Η λειτουργία δεν τέλειωσε ακόμα. Αλλάζω ρούχα κι ανεβαίνω στην πλατεία. Κάθομαι σ’ ένα παγκάκι κάτω από μια μικρή συκαμινιά. Πίνω τον καφέ που είχα πάρει μαζί μου και τρώω ένα κομμάτι σουτζιούκκο (γλυκό που φτιάχνεται από μούστο σταφυλιού και αμύγδαλα). Ξεκουράζομαι για λίγο και συνεχίζω να διαβάζω το βιβλίο του Τζων Στάινμπεκ «Τα σταφύλια της οργής» που κουβαλούσα μαζί μου.

 

Αφού πέρασαν περίπου είκοσι λεπτά βλέπω κόσμο να βγαίνει έξω στον προαύλιο χώρο. Ετοιμάζονται για τα αποκαλυπτήρια του αγάλματος των ηρώων. Πάω κοντά στη γιαγιά μου. Όλοι οι επίσημοι μπροστά, έτοιμοι. Στο πίσω μέρος οι γιαγιάδες και κάποιοι υπερήλικες.

 

Οι γιαγιάδες μιλούν μεταξύ τους. Λένε για το πώς πέρασαν τα χρόνια. Ένας κύριος γύρω στα πενήντα ενοχλείται και ψιθυρίζει με ένταση «σσστ…». Είναι η ώρα των επισήμων. Οι γιαγιάδες δεν καταλαβαίνουν απ’ αυτά. Έχουν να δουν η μια την άλλη χρόνια ολάκερα. Ο κύριος τις μαλώνει πιο έντονα τώρα. Προσπαθούν να κάνουν ησυχία.

 

Διακρίνω δίπλα μου έναν παππού πεντακοσίων χρόνων να κάθεται σε αναπηρικό καροτσάκι. Με το στόμα ορθάνοιχτο για οξυγόνο και με θολή, ίσως μηδενική όραση, αναφωνεί με βροντερή, βραχνή φωνή κι αργόσυρτα: «Είντα ’μ που κάμνεις ρα Αννού;».

 

Ο κύριος βγάζει καπνούς, παίρνει φωτιά. Απ’ ότι φαίνεται ο γέροντας του χαλούσε την όμορφη τελετή και τη στιγμή της λάμψης των επισήμων. «Κάμετε ησυχία επιτέλους». Κι οι συγγενείς του παππού τρέχουν για να τον ηρεμήσουν και να του πουν να μην φωνάζει, κι ότι η γιαγιά δεν είναι η «Αννού», γιατί η «Αννού» πέθανε πριν από χρόνια.

 

Γελώ από μέσα μου. Απ’ το παράθυρο-καθρέφτη παρατηρώ και καταγράφω.

 

Σκέφτομαι, εντέλει, ότι δεν υπάρχει και καμιά σπουδαία διαφορά μεταξύ των πολύ μικρών και των πολύ μεγάλων. Τι δέκα, τι εκατό! Εμείς οι μεγάλοι θυμώνουμε στα παιδιά που κάνουν φασαρία ενώ παίζουν, ενώ τρέχουν, ενώ γνωρίζουν τον κόσμο. Θυμώνουμε μαζί τους γιατί δεν μας ακούν. Θυμώνουμε και στους πολύ μεγάλους που επίσης δεν ακούν και δεν βλέπουν, επειδή χαλάνε την πολιτισμένη ατμόσφαιρα και τον ιερό σκοπό ασχέτως αν ο σκοπός – οι ψήφοι δηλαδή – δεν είναι και πολύ ιερός. Θυμώνουμε μαζί τους γιατί βλέπουν με τα γέρικά τους μάτια μόνο το παρελθόν, τότε που σαν μικρά παιδιά έπαιζαν «βασιλιτζιάν τζαι μυριτζιάν» και «λιγκρίν» στην πλατεία του χωριού.

 

Γιώργος Γρηγορίου 

Υ.Γ.

Αφορμή για το παρόν άρθρο στάθηκε η φράση του γέροντα: «Είντα ’μ που κάμνεις ρα Αννού;». Ακόμα και τώρα, αρκετές μέρες μετά, πιάνω τον εαυτό μου να την αναφωνεί και να γελά σκεπτόμενος το όλο περιστατικό. Σας προτρέπω να κλείσετε τα μάτια, να φανταστείτε τη σκηνή και ν’ αναφωνήσετε ή να ψιθυρίσετε, αργόσυρτα πάντα: «Είντα ’μ που κάμνεις ρα Αννού;».

 

Πληροφορίες για τα παραδοσιακά κυπριακά παιχνίδια μπορείτε να βρείτε εδώ:

http://kupros1974.weebly.com/pialpharhoalphadeltaomicronsigmaiotaalphakappa940-pialphaiotachinu943deltaiotaalpha.html

 

…και για τα παραδοσιακά κυπριακά γλυκά:

http://foodmuseum.cs.ucy.ac.cy/web/guest/36/civitem/1629

 

Πολλές ευχαριστίες στον Παύλο Μαυρογιάννη για τις διορθώσεις στο κείμενο.

 

Σημείωση Advendure: Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από το blogspot του Γιώργου Γρηγορίου

ΕΠΟΜΕΝΟΙ ΑΓΩΝΕΣ

Latest Tweets

@PyrStageRun 2019 - End of a dream week in Salardú, read the final report of the 2019 edition:… https://t.co/wTeHRyPC0R
@SCARPAspa Neutron 2: Δοκιμή και Παρουσίαση του μοντέλου στο @Advendure_Net : https://t.co/45FHp9rQJf https://t.co/efbNCU3jxv
@PyrStageRun 2019 - Stage 4: Intense and very challenging stage, report of the 4th stage: https://t.co/doqAd5xYDa https://t.co/EvUBVQF16Z
Follow Advendure on Twitter

Post Gallery

Με ρεκόρ και εντυπωσιακή διαδρομή συνεχίστηκε το Migu Run Skyrunner® World Series στον Zacup Skyrace

Scarpa Neutron 2: Δοκιμή και Παρουσίαση!

PTL 2019, κάτι διαφορετικό...

Tor des Geants 2019: Τέσσερις έλληνες αντιμέτωποι με τους Γίγαντες των Άλπεων!

Επιτυχημένη εμφάνιση για Ζησιμόπουλο – Βασιλάτου στο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Skyrunning 2019 – Σειρά παίρνουν οι Μπίκα – Σελέτης σε Vertical και Sky.

Φολτόπουλος - Σιαρλίδης στον Swiss Peaks 360

Μέσα απ'τον καθρέφτη!

O Κωνσταντίνος Γιαννόπουλος και η Νίκη Ζιώγα μεγάλοι νικητές του Ultra Ursa Trail 2019!

Μεγάλοι νικητές του UTMB 2019 o Ισπανός Pau Capell και η Αμερικανίδα Courtney Dawalter!