Περιβάλλον: Ο U.N.E.P. Μετρά τις Πληγές του Πολέμου στο Αφγανιστάν

Από 31 Μαρ 2003
Δύο δεκαετίες πολεμικών συγκρούσεων στο Αφγανιστάν υποβάθμισαν το περιβάλλον σε τέτοιο βαθμό ώστε σήμερα να αποτελεί τον σημαντικότερο ανασταλτικό παράγοντα στην προσπάθεια για ανασυγκρότηση της χώρας. Στην αναφορά του Περιβαλλοντικού Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών (UNEP), στη σύνταξη της οποίας συνεργάστηκε στενά και η προσωρινή Αφγανική κυβέρνηση, αποκαλύπτεται το πάγωμα των προγραμμάτων προστασίας και διαχείρισης του περιβάλλοντος εξαιτίας των πολεμικών συγκρούσεων, που προκάλεσαν κατάρρευση της τοπικής και εθνικής εξουσίας, καταστροφή της υποδομής, παρακώλυση κάθε αγροτικής δραστηριότητας και οδήγησαν τον πληθυσμό στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Τέσσερα χρόνια ξηρασίας ήρθαν να προστεθούν στην εκτεταμένη υποβάθμιση των φυσικών πόρων: ελάττωση των αποθεμάτων των υδάτινων πόρων, αποψίλωση των δασών, διάβρωση του εδάφους, μείωση του πληθυσμού των άγριων ζώων.

Μετά την επιστροφή 2 εκατομμυρίων προσφύγων το 2002 και 1,5 εκατομμυρίου που αναμένεται το 2003, θα ασκηθούν περαιτέρω πιέσεις στις φυσικές πηγές. Η έρευνα που διεξήγαγε ο UNEP τον τελευταίο χρόνο (2002), πραγματοποιήθηκε από 20 Αφγανούς και ξένους επιστήμονες και ειδικούς, σε 38 ημιαστικές περιοχές, σε 4 πόλεις και 35 αγροτικές τοποθεσίες. Η έκθεση των αποτελεσμάτων της έρευνας, αποσαφηνίζει ότι η αποκατάσταση της ισορροπίας του περιβάλλοντος πρέπει να αποτελέσει πρωταρχικό ρόλο στην προσπάθεια για ανασυγκρότηση του Αφγανιστάν.

Περισσότερο από το 80% του πληθυσμού της χώρας ζει σε αγροτικές περιοχές. Άνθρωποι που έχουν δει πολλούς από τους απαραίτητους φυσικούς πόρους – νερό για άρδευση, δέντρα για τροφή και καύσιμα – να χάνονται μέσα σε μια γενιά. Στις αστικές περιοχές το απαραίτητο αγαθό για τον άνθρωπο – το καθαρό πόσιμο νερό – αρκεί για να καλύψει τις ανάγκες μόνο του 12% του πληθυσμού.

Η διάθεση των ακαλλιέργητων εκτάσεων του Αφγανιστάν, αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά προβλήματα της χώρας. Η ομάδα των ερευνητών του UNEP, διαπίστωσε ότι στους χώρους υγειονομικής ταφής απορριμμάτων, δεν λαμβάνονται μέτρα προστασίας του υδροφόρου ορίζοντα, ενώ προκαλείται ατμοσφαιρική ρύπανση με την καύση των πλαστικών απορριμμάτων.

Στην Kandahar και την Herat, οι χωματερές βρίσκονται σε πεδιάδες αποξηραμένων-αποστραγγισμένων ποταμών, ψηλότερα από τις πόλεις, κινδυνεύοντας σε περίπτωση δυνατών βροχοπτώσεων στο μέλλον, να παρασυρθούν εκατοντάδες αν όχι χιλιάδες τόνοι αποβλήτων στην πόλη με τα νερά του υπερχειλισμένου ποταμού. Η χωματερή της πρωτεύουσας Kabul, είναι εγκαταστημένη κοντά στις πηγές που υδροδοτούν την πόλη.

Εργαστηριακές αναλύσεις που πραγματοποιήθηκαν στο πόσιμο νερό μεγάλων αστικών κέντρων, αποκάλυψαν υψηλά επίπεδα συγκέντρωσης βακτηριδίων και κολοβακτηριδίων, που οφείλεται στην απορρόφηση αστικών λυμάτων από το δίκτυο υδροδότησης και αποτελεί απειλή για την δημόσια υγεία, ιδιαίτερα των μικρών παιδιών που είναι ευπαθή στην φονική χολέρα.

Η ομάδα ερευνητών, διαπίστωσε ότι το σύστημα υδροδότησης στην Kabul, το οποίο καταστράφηκε στη διάρκεια των πολεμικών συγκρούσεων και ελλείψει τακτικών έργων συντήρησης, παρουσιάζει απώλεια της διαθέσιμης ποσότητας περίπου 60%, από διαρροή και παράνομη χρήση. Στην Herat μόνο το 10% των 105 αγωγών βρίσκονται σε λειτουργία.

Στην Herat, στο Mazar-e-Sharif, στη Kandahar και στη Kabul, νοσοκομειακά απορρίμματα – σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα και όργανα και σύριγγες – βρίσκονται εκτεθειμένα σε δρόμους και αφύλακτες-ανεξέλεγκτες-ανοιχτές χωματερές, αποτελώντας κίνδυνο για εξάπλωση ιών και λοιμωδών ασθενειών.
Ωστόσο, για την Kandahar και το Mazar-e-Sharif έχει εκπονηθεί σχέδιο διαχείρισης των αστικών λυμάτων, ενώ στη Herat έχουν μειωθεί σημαντικά τα περιστατικά χολέρας με την χλωρίωση του πόσιμου νερού, η οποία εφαρμόστηκε χάρη στην αρωγή διεθνών οργανισμών.

Οι έρευνες του UNEP, σε διυλιστήρια πετρελαίου, σταθμούς μεταφοράς, πλινθόχτιστα εργοστάσια πρόχειρης κατασκευής, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι εγκυμονούν κινδύνους για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία, εξαιτίας της ανεπαρκούς συντήρησης, της υποτυπώδους τεχνολογίας και της έλλειψης τεχνογνωσίας. Σε εργοστάσιο ανακύκλωσης πλαστικών και κατασκευής υποδημάτων στην Kabul, η ερευνητική ομάδα, συνάντησε παιδιά που εργάζονται χωρίς προστασία από τα τοξικά χημικά σε 12ωρη βάρδια.

Στις αγροτικές περιοχές παρατηρείται εκτεταμένη καταστροφή δασών τα τελευταία 30 χρόνια. Σε σειρά φωτογραφιών από δορυφόρο, αποκαλύπτεται ότι τα κωνοφόρα δάση στις επαρχίες του Nangarhar, Kunar και Nuristan μειώθηκαν στο μισό από το 1978. Στην διάρκεια της εξουσίας του καθεστώτος των Μουτζαχεντίν και των Ταλιμπάν, μέχρι και 200 φορτηγά την ημέρα φορτωμένα με ξυλεία, διοχέτευαν στις αγορές του εξωτερικού τον φυσικό πλούτο της χώρας, απώλεια που υπολογίζεται σε 200 εκτάρια δασικής έκτασης.

Σήμερα, οι τοπικές κοινότητες στια ανατολικές επαρχίες, έχουν χάσει τον έλεγχο των πλουτοπαραγωγικών πηγών, καθώς οι πολέμαρχοι, οι «βαρόνοι της ξυλείας» και οι ξένοι έμποροι λυμαίνονται την επικερδή αγορά ξυλεμπορίου.
Η επιτροπή του UNEP, επισήμανε την καταστροφή των φιστικόδεντρων στους δασότοπους του βορρά, δέντρα που παρήγαν 35-50 κιλά καρπό-φιστίκια το χρόνο, με απόδοση 1$ το κιλό. Το 2002 σε δορυφορικές παρατηρήσεις, δεν εντοπίστηκαν καρποφόρα δέντρα στις επαρχίες Badghis και Takhar, σε σύγκριση με τα 55% και 37% αντίστοιχα της επιφάνειας που κάλυπταν το 1977. Γεγονός που οφείλεται στην κατάρρευση του σχεδίου προστασίας των δασών, στην διάρκεια της μακρόχρονης πολιτικής αστάθειας στο Αφγανιστάν.

Στην διάρκεια της εμπόλεμης περιόδου, στρατιωτικές δυνάμεις αποψίλωσαν τα δάση με σκοπό να καταστήσουν αδύνατο να βρουν καταφύγιο ή να στήσουν ενέδρες εκεί οι αντίπαλες δυνάμεις.

Σήμερα, η κτηνοτροφία αιγοπροβάτων παρεμποδίζει την φυσική αναδάσωση σε πολλές δασικές περιοχές. Για τον έλεγχο των βοσκοτόπων μια από τις προτάσεις που εξετάζει η προσωρινή αρχή του Αφγανιστάν, είναι η δημιουργία ενός «Αφγανικού Σώματος Προστασίας», που θα χρησιμοποιεί πρώην μαχητές σε αναδασώσεις.

Στον ποταμό Amu Darya, εκατοντάδες οικογένειες εγκαταστάθηκαν πρόσφατα σε ένα μοναδικής σπανιότητας οικοσύστημα (tugai forest islands = συστάδες δασών τουγκάϊ) που αποτελεί καταφύγιο για είδη όπως η Ευρασιατική ενυδρίδα, ο αγριόχοιρος, το υπό εξαφάνιση Βακτριανό ελάφι, σπάνια είδη πουλιών, που κατέφυγαν στην περιοχή αναζητώντας προστασία στην διάρκεια του πολέμου. Πριν την περίοδο των Ταλιμπάν, οι κάτοικοι της περιοχής σέβονταν το σπάνιο οικοσύστημα των νησιών, αλλά οι νέοι άποικοι εκχερσώνουν και κυνηγούν στην περιοχή, που εκτείνεται κατά μήκος του ποταμού για 100km ως τα σύνορα με το Τατζικιστάν.

Στις βόρειες επαρχίες της χώρας, η ερευνητική επιτροπή του UNEP, επισημαίνει ενδεχόμενους κινδύνους από τη μεγάλη συγκέντρωση επικίνδυνων εντομοκτόνων, που χρησιμοποιήθηκαν στο παρελθόν για την καταπολέμηση εντόμων, αλλά και κατά την ετήσια εμφάνιση σμηνών Μαροκινών ακρίδων.

Στην απομονωμένη περιοχή της Λωρίδας Wakhan στα σύνορα με το Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα, που σπάνια επισκέπτονται αποστολές των Ηνωμένων Εθνών, η ομάδα των ερευνητών παρέμεινε δύο εβδομάδες στις περιοχές των βοσκών Kyrgyz και Wakhi. Επιβεβαίωσε την παρουσία χιονοπανθήρων, προβάτων Μάρκο Πόλο και άλλων σπάνιων ειδών όπως λύκου, καφέ αρκούδας και Ασιατικού αγριοκάτσικου.

Το κυνήγι – κυρίως για το κρέας και το περιστασιακό εμπόριο γούνας – μειώθηκε σημαντικά στην διάρκεια της Σοβιετικής κατοχής, αλλά αυξήθηκε μεταγενέστερα. Ο UNEP σημειώνει ότι οι Wakhi ανταποκρίθηκαν θετικά στην πρόσφατη πρόσκληση της προσωρινής Αφγανικής κυβέρνησης να σταματήσουν το κυνήγι, ενώ η περιοχή έχει διατηρηθεί σχεδόν αλώβητη από τον πολυετή πόλεμο και είναι καθαρή από νάρκες.

Η αναφορά των εμπειρογνωμόνων τελειώνει με εισηγήσεις σχετικά με την διαχείριση των αποθεμάτων πόσιμου νερού, των αποβλήτων και επικίνδυνων χημικών, των δασότοπων, της ενέργειας, την ποιότητα του αέρα, την άγρια ζωή και την προστασία απειλούμενων περιοχών, την διασφάλιση των πλουτοπαραγωγικών πόρων. Ωστόσο, εξαιτίας της πολιτικής αβεβαιότητας αλλά και της περιθωριοποίησης της χώρας μετά τις τελευταίες εξελίξεις στο γειτονικό Ιράκ, είναι εξαιρετικά αμφίβολο το πόσο μπορούν να βρουν εφαρμογή οι προτάσεις της επιτροπής.
Λάζαρος Ρήγος

Γεννήθηκε στην Τήνο το 1961 και ζει στο Λιτόχωρο του Ολύμπου από το 2008. Ίδρυσε το Adventure Zone το 2001, μετά από σκέψεις για δημιουργία ενός ελληνικού portal για τα σπορ περιπέτειας. Δημιούργησε αγώνες ορεινού τρεξίματος, όπως Olympus Marathon (2004), Virgin Forest Trail (2007), Χειμωνιάτικος Ενιπέας (2006), Rodopi Ultra Trail (2009), Olympus Mythical Trail (2012). Στο ενεργητικό του αρκετές συμμετοχές σε αγώνες, όπως και μικρές αποστολές ultra διασχίσεων στην Ελλάδα και το εξωτερικό

www.advendure.com

ΕΠΟΜΕΝΟΙ ΑΓΩΝΕΣ

Latest Tweets

Όλοι Τρέχουν ... ένα άρθρο αφιερωμένο στην σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Τρεξίματος: https://t.co/P7MkrcZpLi https://t.co/xR52Js1xBA
"@Sportiva Jackal - Ένα τσακάλι των βουνών στα πόδια σας", δοκιμή και παρουσίαση από το @Advendure_Net :… https://t.co/OTd3LZTaOE
Χριστίνα Φλαμπούρη - Η πρώτη Ελληνίδα που ολοκλήρωσε το 7 Summits project μιλάει στο @Advendure_Net Advendure:… https://t.co/RaPOCVRs4h
Follow Advendure on Twitter

Post Gallery

Μοναχική διάσχιση του 370 χιλιομέτρων "Epirus Trail" ο Π. Παναρίτης!

Κινητοποιήσεις ενάντια στην εγκατάσταση αιολικού πάρκου στη Δίρφη!

Επιστολή προς φίλους του ορεινού τρεξίματος και όλων των ορεινών δραστηριοτήτων

La Sportiva Jackal - Ένα τσακάλι των βουνών στα πόδια σας!

Χριστίνα Φλαμπούρη - Η πρώτη Ελληνίδα που ολοκλήρωσε το 7 Summits project μιλάει στο Advendure!

Μετά-covid19 εποχή: Αργός και Υπο-Τουρισμός έναντι Μαζικού και Υπερ-Τουρισμού!

Έτοιμοι; (Ξανά) - Φύγαμε!

Η προστασία της κοινωνίας και των αθλητών είναι ηθική υποχρέωση των διοργανωτών!

DYNAFIT Ultra 100: Ultra προστασία, σταθερότητα & αίσθηση!

Αντιοξειδωτικά και άσκηση!

Και τώρα τι ....

Σουηδική Λαπωνία - Πεζοπορώντας στο μαγευτικό Βορρά!